De ontwikkeling van het jonge kind: een leerplan
De maatschappelijke roep om de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse situatie te verhogen, neemt toe. De tijd is rijp om een leerplankundige bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van jonge kinderen. Een goede aansluiting van voor- naar vroegschoolse educatie en vervolgens een vloeiende overgang naar de schoolse situatie vragen om een goede afstemming, vanuit leerplankundig perspectief. Daartoe heeft SLO zogenaamde beheersingsdoelen ontwikkeld.

Referentieniveaus

De (beheersings)doelen taal en rekenen zijn afgeleid van de referentieniveaus die sinds augustus 2010 van kracht zijn in het basisonderwijs (zie www.taalenrekenen.nl).
Met deze doelen kunnen voorschoolse instellingen en scholen hun doorgaande lijn versterken en op die manier een bijdrage leveren aan het verlagen van de onderwijsdrempels. Deze doelen van SLO helpen peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en scholen, indirect, bij het implementeren van de referentieniveaus taal en rekenen.

Functie

Het doel is om het inhoudelijk repertoire van pedagogisch medewerkers en leerkrachten te vergroten c.q. te versterken, zodat zij inhoudelijk verantwoorde keuzes kunnen maken en uitvoeren om een kwalitatief hoog aanbod aan jonge kinderen te bieden, zowel aan kinderen met een achterstand als aan kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong.

Drie ontwikkelingsgebieden

Op verzoek van OCW zijn er voor drie ontwikkelingsgebieden doelen ontwikkeld en verder uitgewerkt, namelijk voor taal, voor rekenen en voor sociaal-emotioneel. Deze doelen brengen de ontwikkelingslijn van kinderen van 2 tot 7 jaar in beeld voor de drie ontwikkelingsgebieden. SLO heeft in kaart gebracht wat kinderen aan het begin van groep 1 (eind van de peuterspeelzaal/ kinderdagverblijf) en aan het eind van groep 2 bereikt zouden moeten hebben, dan wel ervaring in moeten hebben opgedaan, om uiteindelijk met vertrouwen te kunnen starten in groep 3.

Taal
Deze doelen brengen de taalontwikkelingslijn van kinderen van 2 tot 7 jaar in beeld voor de domeinen mondelinge taalvaardigheid, ontluikende – en beginnende geletterdheid en taalbeschouwing. In het hieronder te downloaden schema (A3-formaat) is voor taal per domein beschreven ‘wat’ kinderen aan het begin van groep 1 (eind van de peuterspeelzaal/kinderdagverblijf) (linkerkolom) en aan het eind van groep 2 (rechterkolom) moeten kennen en kunnen. Daar waar nodig zijn doelen toegelicht met nadere specificaties. De doelen van de taalontwikkeling zijn in samenwerking met UvA tot stand gekomen.

Binnenkort worden de taalontwikkelingsdoelen aangevuld met activiteiten en doorkijkjes uit methoden, zodat pedagogisch medewerkers en leerkrachten de ontwikkeling van jonge kinderen op deze taaldomeinen kunnen stimuleren.

Doelen voor aanvang groep 1 en eind groep 2

Rekenen
Deze doelen brengen de rekenontwikkelingslijn van kinderen van 2 tot 7 jaar in beeld voor de domeinen getalbegrip, meten en meetkunde.

Binnenkort worden de rekenontwikkelingsdoelen aangevuld met activiteiten en doorkijkjes uit methoden, zodat pedagogisch medewerkers en leerkrachten de ontwikkeling van jonge kinderen op deze domeinen kunnen stimuleren.

Doelen voor aanvang groep 1 en eind groep 2

Sociaal-emotioneel
Deze doelen brengen de sociaal-emotionele ontwikkeling van 2 tot 7 jaar in beeld voor de domeinen zelfbeeld/ontwikkeling van identiteit, ontwikkeling van zelfstandigheid, sociaal gedrag/ontwikkeling van sociale vaardigheid en werkhouding en concentratie.
Doelen voor aanvang groep 1 en eind groep 2

Uitwerking doelen voor aanvang groep 1

Uitwerking doelen voor eind groep 2

 

Methoden, materialen en screeningsinstrumenten

Bij het versterken van het leerplankundig denken en handelen in de voor- en vroegschoolse educatie spelen leermiddelen en materialen een cruciale rol. Leermiddelen kunnen gezien worden als belangrijke 'dragers van het leerplan'. Niet alleen is er een enorme groei in kwantiteit van leermiddelen, ook de diversiteit van het aanbod is groot. Daarnaast zijn er ook tal van verschillende screeningsinstrumenten beschikbaar voor deze doelgroep. Om pedagogisch medewerkers/leerkrachten gericht te ondersteunen bij het kiezen van de juiste leermiddelen biedt SLO in onderstaande publicatie een overzicht van alle beschikbare methoden, materialen en screeningsinstrumenten voor de drie ontwikkelingsgebieden: taal, rekenen en sociaal-emotioneel.

Downloads: