Wereldburgerschap

26 april 2022

“De wereld wordt kleiner als je groter wordt”. Via internet even op een Amerikaanse website kijken, een mobieltje uit China, fruit uit Afrika in de supermarkt en vliegen naar een tropische bestemming. Hoe bereid je leerlingen voor op een globaliserende samenleving? Hoe zit dat met een eerlijke verdeling van welvaart? En wat zijn de gevolgen van klimaatverandering? Vragen die ook in onderstaand lesmateriaal aan de orde komen.

10x Meer geschiedenis, Les-inspiratie, Fawaka Wereldburgerschap, Educulture, 2021. Doelgroep: PO, VO 
Voorstellen om de lesinhoud bij de tien tijdvakken van veelal 'westerse' geschiedenis aan te vullen. Per tijdvak worden suggesties gedaan voor onderwerpen, oefeningen en inhoud die in lessen behandeld kunnen worden. De publicatie bevat geen uitgewerkte lessen, maar is bedoeld om inspiratie te bieden bij het lesgeven over wereldgeschiedenis en bouwt voort op de poster '10x meer geschiedenis'.

Aan de slag met de VN, ProDemos, 2014. Doelgroep: PO 7-8
Digitaal materiaal waarbij leerlingen met elkaar in gesprek over de rol van de Verenigde Naties en de Veiligheidsraad. Aansluitend spelen de leerlingen een kennisquiz over de VN en Veiligheidsraad.

Klas4klas, StartUp4kids Foundation, 2016. Doelgroep: PO 7-8, VO, MBO
Educatief programma wereldburgerschap en jong ondernemen voor leerlingen in Nederland en Ethiopië op basis van bestaande Aflatoun- en Aflateen-programma's. Scholen worden met elkaar in contact gebracht en werken samen. Het lesprogramma bestaat uit vijf modules rond:
1. Persoonlijk begrip en ontdekking.
2. Rechten en verantwoordelijkheden.
3. Sparen en uitgeven.
4. Plannen en budgetteren.
5. Sociaal en financieel ondernemerschap.
Daarbij komen ook diverse 21e-eeuwse vaardigheden aan bod.
Leerlingen krijgen de opdracht samen een club op te richten en te werken aan een gemeenschappelijk doel. De opbrengst daarvan komt ten goede aan de partnerklas in Ethiopië.

Leerhoek - voor 5 tot 18 jarigen, Europese Unie, 2021. Doelgroep: PO 2-8, VO 1-6
Website met gratis lesmateriaal over de EU, zoals activiteitenboeken, video's, wedstrijden, spelletjes, nieuws en ander meertalig materiaal. Leerlingen ontdekken wat de EU doet en hoe onderwerpen als klimaat en milieu, cultuur en geschiedenis etc. relevant kunnen zijn voor hun eigen leven. Het materiaal is gefilterd naar leeftijdsgroep, thema en type materiaal.

Samsam in de KlasSamsam (Sijthoff Media), 2015-2019. Doelgroep: PO 5-8
Samsam wil bijdragen aan de ontwikkeling en opvoeding van kinderen tot wereldburgers. De tijdschriften bevatten verhalen en foto's over het leven van kinderen wereldwijd. Het tijdschrift verschijnt vijf keer per jaar. Bij elke uitgave hoort een lesbrief. In de lesbrief staan ook opdrachten van Nieuwsbegrip, een methode voor begrijpend lezen. Overzicht lessen.

Slow looking - Streets of the World, Liesbeth Breek, 2019. Doelgroep: PO, VO
​Educatief pakket bij de foto's van Streets of the World (Jeroen Swolfs) waarbij de kijker wordt uitgedaagd om verder te kijken dan wat de ogen bij een eerste indruk waarnemen. Vijf onderdelen: van korte werkvorm tot langer project, zie Handleiding.  De foto’s belichten allerlei facetten van hedendaags wereldburgerschap; identiteit, diversiteit, klimaatverandering, globalisering, mensenrechten, vrede, conflict en mondiale betrokkenheid. De foto-expositie is ook te bezoeken. Met lesbrieven (PO en VO/MBO).

​Stuur je les op reis, Europese Commissie, vertegenwoordiging in Nederland, 2021. Doelgroep: PO 1-8, VO
Overzicht van (veelal gratis) lesmaterialen over Europa ter verrijking van de les. Bijvoorbeeld: Europese verhalenkoffer, EU-spel en Europees kinderpaspoort.

Wereldburgerschap op de basisschool, Nuffic Academy. Doelgroep: PO 1-8 
Informatie, tips en webinars over wereldburgerschap in het primair onderwijs. En uitgewerkte lesideeën voor onder-, midden- en bovenbouw over biodiversiteit, duurzaamheid en kinderrechten.

Wereldburgerschap op school, Social Innovation Works, 2019. Doelgroep: PO, VO
Programma dat scholen ondersteunt bij het invulling geven van Wereldburgerschap in het onderwijs. Daarbij wordt o.a. gebruik gemaakt van de uitgangspunten en de Canon voor Wereldburgerschap van het NCDO, de voormalige organisatie voor kennis en advies over mondiaal burgerschap en internationale samenwerking.