Zoeken

De nieuwe kerndoelen sluiten aan bij actuele ontwikkelingen in samenleving en onderwijs. Daarnaast zijn ze concreter, zodat ze beter aangeven wat leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren. Dit betekent dat de methodes waar nodig geactualiseerd zullen moeten worden. SLO heeft daarom leermiddelenmakers vanaf het begin geïnformeerd over de ontwikkelingen per leergebied.

Ja, SLO heeft een advies over de toekomst van het Referentiekader voor het primair en voortgezet onderwijs en het MBO opgeleverd aan OCW. Dit vormt de basis voor een vervolgopdracht aan SLO om referentieniveaus te actualiseren. Aanleiding voor het advies is een analyse en evaluatie uit 2022. Hierin werd geconcludeerd dat het Referentiekader tal van inconsequenties bevat binnen en tussen de domeinen taal en rekenen, inhoudelijk gedateerd is, hiaten kent en niet goed aansluit bij de (geactualiseerde) curricula.

SLO heeft in opdracht van OCW in 2025 scenario’s voor vernieuwing en adviezen over een toekomstige uitwerking van referentieniveaus opgeleverd, waarbij de verbinding met geactualiseerde kerndoelen, examenprogramma’s en mbo-eisen centraal staat. Eind 2025 verwacht SLO de werkopdracht van OCW om de actualisatie van referentieniveaus uit te werken. Daarbij staat het realiseren van een duidelijke, samenhangende en ambitieuze opdracht aan scholen voor het taal- en rekenonderwijs centraal.

Kerndoelen dragen bij aan kansengelijkheid door rekening te houden met de diversiteit van de samenleving, verschillende perspectieven te bieden en inclusief taalgebruik te hanteren. Ze brengen leerlingen in aanraking met thema’s en kennis die ze niet vanzelfsprekend buiten school ontmoeten en houden rekening met verschillende achtergronden en onderwijsbehoeften.

Daarnaast laten de kerndoelen zo duidelijk mogelijk zien dat in alle leergebieden wordt gewerkt aan de ontwikkeling van geletterdheid en gecijferdheid, zodat leerlingen in alle leergebieden de kans krijgen zich daarin te ontwikkelen.

Ieder leergebied had een eigen kerndoelenteam dat bestond uit leraren po, vo en (v)so, vakexperts, curriculumexperts en een onafhankelijke procesregisseur. In een jaar tijd ontwikkelden zij stap voor stap de conceptkerndoelen.

Ieder team werkte daarbij samen met een advieskring, bestaande uit vertegenwoordigers van vakverenigingen, opleidingen en relevante maatschappelijke organisaties. De advieskring gaf gedurende dit traject feedback op de conceptkerndoelen. Hierbij consulteerden zij hun achterban uit het onderwijsveld.

Daarnaast gaf een klankbordgroep specifieke onderwijsbehoeften het team advies over de haalbaarheid en herkenbaarheid van de kerndoelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Met de adviezen van de advieskring en de klankbordgroep scherpte het team de conceptkerndoelen verder aan. Op die manier hebben we conceptkerndoelen ontwikkeld die breed gedragen werden door het onderwijsveld.

In de fase van beproeven hebben we de bruikbaarheid van de conceptkerndoelen met het onderwijsveld beproefd. De opbrengsten hiervan zijn gewaardeerd, gewogen en indien nodig verwerkt in de definitieve conceptkerndoelen die zijn opgeleverd aan het ministerie van OCW.

In de werkopdracht 2022 (PDF 200 kb) en de werkopdracht 2023 (PDF 3 mb) van het ministerie van OCW is vastgelegd waaraan de kerndoelen moeten voldoen. Er zijn criteria opgesteld voor zowel de inhoud als voor het proces van totstandkoming van de kerndoelen.

Om de uitvoering van de werkopdracht goed te monitoren heeft SLO een monitoringsteam ingericht. Tijdens het ontwikkelproces en de fase van beproeven heeft het monitoringsteam geregeld meegekeken en advies uitgebracht.

Daarnaast heeft een onafhankelijke wetenschappelijke curriculumcommissie het ministerie van OCW geadviseerd over de kerndoelen en de wijze waarop de werkopdracht is uitgevoerd. Tot slot hebben we politieke keuzes gewogen, zoals het besluit om het aantal kerndoelen te beperken en te clusteren tot grotere eenheden. Dit alles heeft geleid tot de nieuwe kerndoelen.

De fase van beproeven voor de kerndoelen is voorbij. Het is nog wel mogelijk om je aan te melden voor de fase van beproeven van de functionele kerndoelen. Je kunt je interesse aangeven door te mailen naar actualisatiebeproeven@slo.nl, onder vermelding van ‘Interesse fase van beproeven’.

Vakverenigingen hebben een actieve rol gehad bij de actualisatie van de kerndoelen. Zowel bij de werving en selectie van leden van de kerndoelenteams, als als lid van de advieskring van een leergebied.

Het is belangrijk dat het curriculum regelmatig onderhouden wordt. In opdracht van, en samen met het ministerie van OCW, ontwikkelt SLO een aanpak voor periodiek curriculumonderhoud, zodat het curriculum om de zoveel tijd geactualiseerd wordt en waar nodig bijgesteld volgens een vaste werkwijze. We werken o.a. aan een onderhoudskalender, manieren om kennis uit de praktijk structureel beter te benutten en we testen een loket voor curriculumsignalen.

Leraren, schoolleiders en andere betrokkenen kunnen invloed blijven uitoefenen op de inhoud van het curriculum en meedenken op het moment dat dat nodig is. Voor makers van educatieve materialen en eindtoetsen is het ook fijn om te weten welk vak wanneer aan onderhoud toe is. Dan kunnen ze daarop anticiperen. We starten met deze nieuwe manier van curriculumonderhoud vanaf het moment dat de lopende actualisatie klaar is.

Bij de nieuwe kerndoelen ontwikkelen we de komende jaren leerlijnen en voorbeelden voor alle leergebieden. De leerlijnen hebben geen wettelijke status. Ze zijn vooral een waardevol instrument om de nieuwe kerndoelen te vertalen naar een schooleigen curriculum.

In het voorjaar van 2026 zijn de eerste leerlijnen voor Nederlands en rekenen en wiskunde in concept klaar. Taal- en rekencoördinatoren, vaksectievoorzitters, intern begeleiders en schoolleiders uit het po en so, de onderbouw van het vo en het vso nodigen we van harte uit om mee te denken.

Meer informatie vind je op ontwikkeling leerlijnen.

De nieuwe kerndoelen zijn straks het uitgangspunten voor het onderwijs. Constructieve afstemming speelt hierbij een belangrijke rol: leerdoelen, onderwijsactiviteiten en toetsen moeten bewust op elkaar worden afgestemd. Daarom moeten niet alleen doelen en leermiddelen worden bijgesteld, maar moeten ook toetsen worden geactualiseerd. Hierdoor meten toetsen niet alleen eerlijk en betrouwbaar, maar ondersteunen ze ook het leerproces en sluiten ze beter aan op wat in de klas wordt aangeboden. Dat geldt voor zowel methodetoetsen als Leerling- en onderwijsvolgsysteem-toetsen.

Voor het primair onderwijs vraagt het ook om een herijking van de doorstroomtoets. Het ministerie van OCW en het College van Toetsen en Examens (CvTE) zullen daarom ook gaan onderzoeken welke aanpassingen nodig zijn voor de doorstroomtoets.