taal en rekenen/wiskunde

21 augustus 2025

Interesse in taal en rekenen/wiskunde?

Voor taal en rekenen/wiskunde is in het onderwijs veel tijd en aandacht. Terecht, want beide zijn voorwaardelijk voor het leren en participeren op school en daarbuiten. Maar wat houden taal- en reken-/wiskundeonderwijs in? En aan welke doelen werk je wanneer?
Je vindt op deze pagina een korte toelichting op beide vakken met links naar relevante informatie.

Snel naar:

taal

Alle leerlingen werken aan hun beheersing van het Standaardnederlands op school. Ook verwerven ze kennis van de Nederlandse taal en cultuur. Daarmee kunnen ze succesvol meedoen op school en deelnemen aan de samenleving. Zo bevordert taal (po)/Nederlands (vo) gelijke kansen voor alle leerlingen.

Vakportaal Nederlands

Op het vakportaal Nederlands vind je informatie over leerplankundige ontwikkelingen voor het primair en voortgezet onderwijs. Je krijgt zicht op de relevantie van deze ontwikkelingen. Publicaties, websites, onderzoeken, nieuws en aankondigingen zijn op deze website snel en makkelijk toegankelijk.

Basisvaardigheden

Basisvaardigheden taal zijn de kennis, vaardigheden en inzichten die leerlingen nodig hebben om te functioneren in het (vervolg)onderwijs en in de maatschappij. Het gaat om lezen, luisteren, schrijven, spreken en het voeren van gesprekken. Wil je meer weten? Kijk dan op ons platform basisvaardigheden. Hier vind je inspiratie en adviezen over het versterken van de basisvaardigheden taal.

Vakspecifieke Trendanalyse Nederlands

Op de site Vakspecifieke trendanalyse Nederlands lees je wat de belangrijkste ontwikkelingen en uitdagingen zijn voor het leergebied Nederlands voor zowel het primair als het voortgezet (speciaal) onderwijs.

Leerplan in Beeld - aanbodsdoelen

Op Leerplan in Beeld vind je per taaldomein aan welke doelen je kunt werken in zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Het is een voorbeeldmatige invulling van de kerndoelen opgedeeld in verschillende fasen.

Actualisatie kerndoelen Nederlands

De huidige kerndoelen Nederlands zijn verouderd. Op 17 april 2025 zijn de herziene kerndoelen gepubliceerd. Het voornemen van staatssecretaris Paul is om de kerndoelen vanaf schooljaar 2026-2027 in te laten gaan. In de kerndoelen voor het leergebied Nederlands is beschreven wat wettelijk aan de orde moet komen met betrekking tot het taalonderwijs. Leerlingen ontwikkelen in het leergebied Nederlands een samenhangend geheel aan kennis, vaardigheden en houdingen op het gebied van communicatie, taal en literatuur. Je kunt de conceptkerndoelen en functionele kerndoelen downloaden via het platform actualisatie kerndoelen Nederlands.

Actualisatie examenprogramma’s Nederlands

De huidige examenprogramma’s zijn verouderd. In de zomer van 2024 leverde de vakvernieuwingscommissie Nederlands vijf conceptexamenprogramma’s op: voor de drie leerwegen van het vmbo en voor havo en vwo. Via het platform actualisatie examenprogramma's Nederlands kan je de conceptexamenprogramma’s downloaden.

Referentiekader Taal - beheersingsdoelen | disclaimer

In het Referentiekader taal staan de referentieniveaus die voorschrijven wat leerlingen moeten kennen en kunnen. De referentieniveaus gelden voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Voor taal gaat het hierbij om de vier taaldomeinen:

  • Mondelinge taalvaardigheid (gesprekken voeren, luisteren en spreken)
  • Lezen (onder andere zakelijke teksten en literaire teksten lezen)
  • Schrijven (bijvoorbeeld een instructie of betoog schrijven)
  • Begrippenlijst (bijvoorbeeld kennis van begrippen als klinker, zelfstandig naamwoord of spreekwoord) en taalverzorging (taal correct toepassen).

Fundamentele niveaus en streefniveaus onderwijs

Het referentiekader bestaat uit fundamentele niveaus en streefniveaus. Het fundamentele niveau (F-niveau) is de basis die zoveel mogelijk leerlingen moeten beheersen. Het streefniveau (S-niveau) is voor leerlingen die meer aankunnen.

vier fundamentele niveaus voor taal
Niveau Onderwijs
1F en 1S eind primair onderwijs
2F eind vmbo en mbo-2 en mbo-3
3F eind mbo-4 en havo
4F eind vwo

rekenen en wiskunde

Alle leerlingen werken op school aan hun rekenvaardigheid. Ook verwerven ze kennis over hoe je deze vaardigheden gebruikt in verschillende leergebieden en in het dagelijks leven. Daarmee kunnen ze succesvol meedoen op school en deelnemen aan de samenleving. Zo bevordert rekenen gelijke kansen voor alle leerlingen.

Vakportaal rekenen en wiskunde

Op het vakportaal rekenen en wiskunde vind je informatie over leerplankundige thema’s voor het primair en voortgezet onderwijs. Publicaties, websites, onderzoeken en onderwijsdoelen zijn op deze website snel en makkelijk te vinden.

Basisvaardigheden rekenen en wiskunde

Bij rekenen en wiskunde gaat het om kennis, vaardigheden en inzichten die nodig zijn om te kunnen deelnemen aan de maatschappij. Met de basisvaardigheden van rekenen en wiskunde kunnen leerlingen zich daarnaast verder ontwikkelen in rekenen en wiskunde, in andere vakken en in het vervolgonderwijs.

Wil je meer weten? Kijk dan op ons platform basisvaardigheden. Hier vind je inspiratie en adviezen over het versterken van basisvaardigheden rekenen en wiskunde.

Toekomstbestendig reken-/wiskundeonderwijs

Op de pagina Toekomstbestendig reken-/wiskundeonderwijs lees je wat de belangrijkste ontwikkelingen en uitdagingen zijn voor het leergebied rekenen en wiskunde voor zowel het primair als het voortgezet (speciaal) onderwijs.

Leerplan in Beeld

Op Leerplan in Beeld vind je aan welke doelen je kunt of moet werken in zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Het is een voorbeeldmatige invulling van de kerndoelen en eindtermen opgedeeld in verschillende fasen.

Actualisatie kerndoelen rekenen en wiskunde

De huidige kerndoelen rekenen en wiskunde zijn verouderd. Op 17 april 2025 zijn de herziene kerndoelen gepubliceerd. Het voornemen van staatssecretaris Paul is om de kerndoelen vanaf schooljaar 2026-2027 in te laten gaan. De conceptkerndoelen laten zien welke kennis, vaardigheden en inzichten leerlingen nodig hebben voor deelname aan de maatschappij en het volgen van vervolgonderwijs. Je kunt de conceptkerndoelen en functionele kerndoelen downloaden via het platform actualisatie kerndoelen rekenen en wiskunde.

Actualisatie examenprogramma’s vmbo

Het conceptexamenprogramma wiskunde vmbo is de afgelopen jaren geactualiseerd door onder andere de vakvernieuwingscommissie en de syllabuscommissie. Het huidige programma is verouderd. Via het platform actualisatie examenprogramma’s wiskunde vmbo vind je meer inhoudelijke informatie over de nieuwe vakkenstructuur en accenten van het programma voor alle leerwegen.

Actualisatie examenprogramma’s havo-vwo

De huidige examenprogramma’s zijn verouderd. In de zomer van 2024 leverde de vakvernieuwingscommissie wiskunde havo-vwo acht nieuwe conceptexamenprogramma’s op. Via het platform actualisatie examenprogramma’s wiskunde havo en vwo kan je de conceptexamenprogramma’s downloaden.

Referentiekader Rekenen | disclaimer

In het Referentiekader Rekenen staan de referentieniveaus die voorschrijven wat leerlingen moeten kennen en kunnen. De referentieniveaus gelden voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.

Voor rekenen gaat het om vier domeinen:

  • Getallen
  • Verhoudingen
  • Meten & meetkunde
  • Verbanden

Streefniveaus en fundamentele niveaus

Het Referentiekader Rekenen bestaat uit fundamentele niveaus (F-niveau) en streefniveaus (S-niveaus). In het primair onderwijs is het streefniveau de basis die de meerderheid van de leerlingen moeten beheersen. Voor leerlingen voor wie een streefniveau te hoog gegrepen is, geldt een fundamenteel niveau.

Hieronder zie je voor welke onderwijssector de referentieniveaus volgens het referentiekader aanbevolen worden en volgens de wet- en regelgeving van voorgeschreven zijn.

Drie streef- en drie fundamentele niveaus voor rekenen
Niveau Aanbeveling referentiekader Volgens wet- en regelgeving
1F en 1S eind primair onderwijs eind primair onderwijs
2F eind vmbo-bb en -kb, mbo-2 en mbo-3 eind vmbo, mbo-2 en mbo-3
2S eind onderbouw havo/vwo en vmbo-gt niet van toepassing
3F eind mbo-4 eind havo, vwo en mbo-4
3S eind havo en vwo, eind specifieke opleidingen mbo-4 niet van toepassing

contactpersoon taal

Anke Herder 270

contactpersoon rekenen

Marc van Zanten 270

Toelichting: disclaimer

Momenteel wordt de toekomst van het Referentiekader onderzocht. Aanleiding hiervoor is een evaluatie uit 2022, waarin werd geconcludeerd dat het kader onvoldoende aansluit op de onderwijspraktijk, hiaten kent en tot verkaveling van het onderwijsaanbod leidt. SLO werkt in opdracht van OCW aan scenario’s voor vernieuwing, waarbij de verbinding met geactualiseerde kerndoelen, examenprogramma’s en mbo-eisen centraal staat. Mogelijke uitkomsten variëren maar hebben effect op de structuur, inhoud en niveau-indeling van een toekomstige uitwerking. In het najaar van 2025 volgt besluitvorming over de toekomstige vorm en functie van het Referentiekader, met als doel één duidelijke, samenhangende en ambitieuze opdracht aan scholen voor het taal- en rekenonderwijs.