Zoeken - zoekresultaten
verfijn de resultaten
Voor het tijdschrift Dimensies (november 2023) schreven curriculumontwikkelaars Han Noordink en Luuk Kampman een artikel over de plek van burgerschap binnen de huidige curriculumherziening.
In dit artikel nemen ze de lezer mee in een aantal uitdagingen die een rol spelen bij de ontwikkeling van de kerndoelen burgerschap en de actualisatie van de examenprogramma’s maatschappijleer.
Een ambitieus curriculum legt de basis voor rijk onderwijs voor alle leerlingen. De lat ligt hoog bij de kerndoelen, zonder verschillen tussen leerlingen uit het oog te verliezen.
Bij de ontwikkeling van de kerndoelen voor het po en vo heeft de klankbordgroep Specifieke Onderwijsbehoeften de tussenproducten getoetst op haalbaarheid en herkenbaarheid voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften (denk ook aan leerlingen met zintuiglijke en fysieke beperkingen en zij met milde leer-/gedragsproblemen).
De geactualiseerde kerndoelen zijn inclusiever geformuleerd, zodat zoveel mogelijk leerlingen naar de kerndoelen toe kunnen werken. Dit betekent dat deze kerndoelen naar verwachting passend zijn voor leerlingen in het speciaal basisonderwijs, praktijkonderwijs en voor leerlingen in het vso met uitstroomprofiel vervolgonderwijs. Voor sommige leerlingen zijn de kerndoelen voor het po of onderbouw vo (deels) niet haalbaar. Dan kun je ideeën opdoen uit de functionele kerndoelen voor het (voortgezet) speciaal onderwijs. Deze wegwijzers helpen je hierbij.
Voor leerlingen in het so die zeer moeilijk lerend en/of meervoudig beperkt zijn en voor leerlingen in het vso die uitstromen naar dagbesteding of arbeid zijn functionele kerndoelen ontwikkeld. Functionele kerndoelen zijn gericht op het ontwikkelen van praktische en toepassingsgerichte vaardigheden, met zelfredzaamheid in de maatschappij als belangrijk aandachtspunt. Er is echter geen verplichting om alle functionele kerndoelen op leerlingniveau te behalen. Het kan namelijk zijn dat een leerling niet alle kerndoelen kan behalen. Dan kan de school afwijken van de functionele kerndoelen en vervangende doelen opstellen. De school legt dit vast in het ontwikkelingsperspectief (OPP) van de leerling.
De kerndoelen nodigen uit om een vertaling te maken naar samenhangend en betekenisvol onderwijs. In de karakteristiek van elk leergebied maken we de verbanden tussen de kerndoelen zoveel mogelijk expliciet. Ook benadrukken we de samenhang tussen inhouden van verschillende leergebieden. Zo bieden de kerndoelen scholen handvatten om de inhouden in samenhang aan te bieden. Het is aan scholen zelf om een eventuele samenhang tussen leergebieden naar het onderwijs op de school te vertalen, omdat de kerndoelen geen leerstof per schooljaar en ook geen vorm van pedagogiek, didactiek of onderwijstijd voorschrijven.
Madeleine Vliegenthart en Sander van Wijngaarden vertellen over hun eerste ervaringen en de rol van leerlijnen rekenen en wiskunde in dit proces.
De nieuwe kerndoelen sluiten aan bij actuele ontwikkelingen in samenleving en onderwijs. Daarnaast zijn ze concreter, zodat ze beter aangeven wat leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren. Dit betekent dat de methodes waar nodig geactualiseerd zullen moeten worden. SLO heeft daarom leermiddelenmakers vanaf het begin geïnformeerd over de ontwikkelingen per leergebied.
Op maandag 16 en dinsdag 17 maart vindt het Velon Congres 2026, met het thema Eigenwijs en eigentijds opleiden, plaats in het congrescentrum van de RAI in Amsterdam.
De nieuwe kerndoelen zijn ontwikkeld vanuit het uitgangspunt dat leerlingen zich stapsgewijs en in samenhang moeten kunnen ontwikkelen gedurende hun schoolloopbaan. Daarom is bij de actualisatie niet alleen gekeken naar de aansluiting binnen en tussen leergebieden, maar ook naar de overgang van de kerndoelen in het po naar de onderbouw van het vo. En van de onderbouw van het vo naar de examenprogramma’s in de bovenbouw van het vo.
Tijdens het ontwikkelproces van de kerndoelen heeft afstemming plaatsgevonden met de vakvernieuwingscommissies die werken aan de actualisatie van de examenprogramma’s. De examenprogramma’s bouwen voort op de inhouden, denk- en werkwijzen en opbouw die in de kerndoelen zijn uitgewerkt. Zo ontstaat meer samenhang en herkenbaarheid in het curriculum en wordt leerlingen een doorlopende ontwikkeling geboden, zonder onnodige overlap of hiaten.
Bij het actualiseren van kerndoelen en examenprogramma’s komt veel kijken