Zoeken

Kerndoelen gelden voor leerlingen in het po en vo.

Voor leerlingen in het so die zeer moeilijk leren en/of meervoudig beperkt zijn gelden de functionele kerndoelen. Leerlingen in het so die doorstromen naar vervolgonderwijs volgen onderwijs op basis van dezelfde kerndoelen als leerlingen in het po.

Voor het sbo is er geen aparte set kerndoelen. Scholen in het sbo vallen onder de Wet op het primair onderwijs en werken in principe met dezelfde kerndoelen als het basisonderwijs. De wet biedt ruimte om hier beredeneerd van af te wijken, zodat scholen beter kunnen aansluiten bij de onderwijsbehoeften van leerlingen. In de praktijk combineren sbo-scholen de kerndoelen po met de functionele kerndoelen die passen bij de mogelijkheden en ontwikkelperspectieven van hun leerlingen.

Voor leerlingen in het vso die uitstromen naar dagbesteding of arbeidsmarkt zijn twee afzonderlijke sets functionele kerndoelen. Leerlingen in het vso die doorstromen naar vervolgonderwijs volgen dezelfde kerndoelen als leerlingen in het vo.

Voor het praktijkonderwijs is geen aparte set kerndoelen, omdat deze scholen onder de Wet op het voortgezet onderwijs vallen. Daarom volgen zij in principe de kerndoelen vo. De wet biedt de mogelijkheid hier beredeneerd van af te wijken. In de praktijk werken scholen voor praktijkonderwijs daarom met zowel de kerndoelen vo als de functionele kerndoelen, afhankelijk van het uitstroomprofiel van de leerling.

Er zijn drie typen doelen. Samen zorgen ze voor een evenwichtige balans tussen aanbod, beheersing en ervaring:

Aanbodsdoelen richten zich op de school als actor. Ze beschrijven waar een school in haar onderwijsaanbod voor moet zorgen en schetsen de randvoorwaarden die noodzakelijk zijn om de totale set kerndoelen te kunnen bereiken.

Beheersingsdoelen zijn gericht op de leerling als actor. Ze beschrijven de kennis en vaardigheden die leerlingen moeten beheersen. Het gaat om gedrag dat een leerling daadwerkelijk kan laten zien of toepassen.

Ervaringsdoelen zijn eveneens gericht op de leerling als actor, maar hebben een ander karakter. Zij beschrijven welke inspanning of betrokkenheid van leerlingen wordt verwacht met het oog op ervaringen en expressieve reacties. Het gaat om het opdoen van ervaringen die de horizon van leerlingen verbreden, hun kennis verdiepen of bijdragen aan persoonlijke inzichten en waardenontwikkeling.

Soms worden elementen van beheersing en ervaring gecombineerd in een hybride doel. In die gevallen gaat het er niet alleen om dat leerlingen iets kunnen, maar ook dat ze een ervaring opdoen die hun motivatie, reflectie of creativiteit stimuleert

Leerlijnen laten zien hoe je aan de kerndoelen kunt werken in de tussenliggende leerjaren. Ze beschrijven een mogelijke opbouw en samenhang tussen de leerjaren van leerlingen. Leerlijnen zijn een waardevol instrument om bewuste curriculumkeuzes te maken. Ze hebben geen wettelijke status en zijn geen vast lesprogramma.

Nu de kerndoelen geactualiseerd zijn, ontwikkelen we tussen 2025 en 2027 ook leerlijnen, voorbeelden en andere ondersteunende materialen. Met leerlijnen en voorbeelden bieden we scholen een waardevol instrument om het nieuwe landelijke curriculum te vertalen naar de dagelijkse onderwijspraktijk. Niet alleen scholen profiteren van de leerlijnen, maar ook uitgeverijen, toetsontwikkelaars en andere onderwijsprofessionals.

Je kunt deelnemen aan een klankbordgroep. Ben jij kartrekker van een leergebied en kijk jij op schoolniveau naar het curriculum? Meld je aan voor de klankbordgroep van jouw leergebied en sector.

Leraren en schoolleiders kunnen de leerlijnen gebruiken bij het ontwikkelen van een schooleigen curriculum. Een waardevol instrument om antwoorden te vinden op vragen als: hoe geef je je aanbod vorm in groep 3-4, zodat je eind groep 8 voldoet aan de kerndoelen? En hoe ziet dat eruit in klas 1 van het voortgezet onderwijs, zodat het voldoet aan de kerndoelen voor het einde van de onderbouw? De leerlijnen vormen geen kant-en-klaar lesprogramma. Je kunt ze inzetten bij het vormgeven van je onderwijs en ze ondersteunen het gesprek binnen je team over inhoud, opbouw en samenhang in je curriculum.

In 2025 zijn we gestart met de ontwikkeling van leerlijnen voor Nederlands en rekenen en wiskunde, die we publiceren in de zomer van 2026. In de zomer van 2027 volgen ook de leerlijnen voor burgerschap, digitale geletterdheid, mens en maatschappij, mens en natuur, moderne vreemde talen, kunst en cultuur en bewegen en sport.

Je vindt deze informatie ook overzichtelijk terug in de factsheet ‘Ontwikkeling leerlijnen’ (pdf, 121 kB).

Leerlijnen laten zien hoe je aan de kerndoelen kunt werken in de tussenliggende leerjaren. Ze beschrijven een mogelijke opbouw en samenhang tussen de leerjaren van leerlingen. Leerlijnen zijn een waardevol instrument om bewuste curriculumkeuzes te maken. Ze hebben geen wettelijke status en zijn geen vast lesprogramma.