Over praktijkgerichte vakken gl en tl

13 oktober 2026

De praktijkgerichte vakken in het vmbo maken onderdeel uit van praktijkgericht onderwijs (pgo). Pgo is in het curriculum ingebed onderwijs, waarbij leerlingen activiteiten uitvoeren binnen een maatschappelijk- of professioneel gerichte context, die hen combinaties van -al eerder ontwikkelde en nieuwe- (praktijkgerichte) vaardigheden en kennis laat toepassen en verwerven waarmee zij een breed beeld van hun talenten en interesses krijgen. Pgo krijgt onder meer vorm in de beroepsgerichte profielen, de praktijkgerichte vakken gl/tl, de praktijkgerichte vakken in het havo en in praktijkgerichte vaardigheden binnen avo-vakken.

Ontwikkeling

In 2020 zijn we gestart met het ontwikkelen van de praktijkgerichte examenprogramma’s in ontwikkelgroepen, bestaande uit gl-, tl- havo- en mbo-docenten. De definitieve examenprogramma’s zijn de opbrengst van een aantal jaren beproeven door 155 pilotscholen onder begeleiding van curriculumexperts. Tijdens de pilotfase hebben we ook op andere vlakken samengewerkt met partnerorganisaties als SPV, Platform-TL, VO-raad, Havoplatform, MBO Raad, VNO-NCW/MKB Nederland en het LAKS. Uit de pilot blijkt dat leerlingen hierdoor meer ruimte krijgen voor zelfstandig en praktijkgericht werken, beter zicht krijgen op hun mogelijkheden en zich beter voorbereid voelen op het vervolgonderwijs. Ook bieden de programma's kansen om basisvaardigheden en generieke vaardigheden, zoals samenwerken, communiceren en zelfstandig werken, verder te versterken.

Invoering

Vanaf schooljaar 2024-2025 mogen alle scholen met een gemengde leerweg (gl) en/of een theoretische leerweg (tl) een of meer van de dertien praktijkgerichte programma’s als examenvak aanbieden. Als school bepaal je zelf of je het praktijkgericht programma aanbiedt. De zes licentievrije programma’s mogen op elke school met een gl en/of een tl worden aangeboden. De zeven licentiegebonden programma’s mogen enkel worden aangeboden door scholen die en licentie hebben voor het gelijknamige profiel. Bekijk de website van het ministerie van OCW over de praktijkgerichte programma’s voor meer informatie over beleid en invoering.

Leerlingen en de praktijkgerichte programma’s

Leerlingen zijn enthousiast over praktijkgerichte programma’s. In opdracht van OCW voerde YoungWorks een kwalitatief onderzoek uit onder jongeren in het vmbo-gtl, havo en mbo. Vrijwel alle ondervraagde jongeren reageren positief op het idee van een praktijkgericht programma. Het speelt in op een sterke behoefte aan praktische vaardigheden zoals zelfstandig werken, plannen, samenwerken en presenteren. Deze ervaring ondersteunt leerlingen bij het maken van een bewustere keuze voor het vervolgonderwijs.

De onderstaande video laat zien wat het praktijkgericht programma in het vmbo betekent voor leerlingen.