vragen examenprogramma's

Een examenprogramma is een bij wet- en regelgeving vastgelegd curriculumdocument, dat voor een vak beschrijft wat er aan het einde van het voortgezet onderwijs bereikt moet zijn om het vak met succes af te ronden. De geactualiseerde examenprogramma's beschrijven dat in termen van beheersing en/of ervaring . Het omvat in elk geval een karakteristiek en een set van eindtermen geordend in (sub)domeinen. Indien sprake is van een centraal- en schoolexamen, bevat het examenprogramma ook een verdeling van inhoud over het centraal en schoolexamen.

Het ministerie van OCW geeft opdracht tot het actualiseren van de examenprogramma’s en heeft de uitgangspunten en kwaliteitscriteria vastgesteld in een werkopdracht aan SLO. Vakvernieuwingscommissies van leraren, vakexperts en curriculumexperts werken aan de volgende tussenproducten:

• Karakteristiek waarin de visie op het vak en de positie van het vak in de bovenbouw van het vo staat beschreven.
• Raamwerk waarin schematisch is weergegeven welke domeinen en eventueel subdomeinen de basis vormen van het examenprogramma.
• Uitwerking selectie van concepteindtermen per vak
• Uitwerking volledige set concepteindtermen en verdeling centraal examen (CE) en schoolexamen (SE) voor vakken met een centraal examen
• Conceptexamenprogramma’s per vak en een toelichtingsdocument met verantwoording van keuzes.

De vakvernieuwingscommissie maakt tijdens het actualisatieproces gebruik van specialistische expertise. Daarvoor is een advieskring ingericht. De leden van de advieskring kijken mee op de inhoud van de tussenproducten en raadplegen hun achterban voor feedback. Na oplevering van de conceptexamenprogramma's worden de programma's met het veld beproefd en op basis van de inzichten daaruit waar nodig aangescherpt.

Hoe betrekken we het onderwijsveld bij de actualisatie?

De vakvernieuwingscommissies bestaan uit leraren, vakexperts en curriculumexperts. Zij werken samen met een advieskring, die onder andere bestaat uit vertegenwoordigers van vakverenigingen, lerarenopleidingen, de wetenschap en relevante netwerken passend bij het vak. Uiteraard worden leerlingen ook betrokken bij het actualisatieproces. SLO organiseert samen met het LAKS leerlingpanels, waarbij leerlingen reflecteren op de (tussentijdse) plannen en producten van de vakvernieuwingscommissies.

Nadat de conceptexamenprogramma’s gevalideerd en in de praktijk beproefd zijn, worden handreikingen opgeleverd die scholen gebruiken bij het ontwikkelen van schoolexamens. Scholen zijn zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van de schoolexamens. Als het vak ook een centraal examen kent, worden daarnaast voorschrijvende syllabi opgeleverd die de doelen specificeren die zijn toegeschreven aan het centraal examen. Deze syllabi dienen als basis voor de uitwerking van de centrale examens. Ook helpt het leraren hun leerlingen goed voor te bereiden op de examens.

Elke vakvernieuwingscommissie heeft maximaal 24 maanden om actuele conceptexamenprogramma’s voor het betreffende vak of cluster van vakken op te leveren. Daarna worden deze conceptexamenprogramma’s beproefd op bruikbaarheid en effectiviteit in de praktijk. .

Naast elke vakvernieuwingscommissie staat een advieskring. De advieskring geeft feedback en reflecteert op de (tussen-)producten. De advieskring bestaat per vak uit:

• Vertegenwoordigers van organisaties, instellingen en netwerken relevant voor het vak. Zij reflecteren op vaste momenten op tussenproducten en halen feedback op in hun achterban. Dit zijn bijvoorbeeld vakverenigingen, lerarenopleidingen, vervolgopleidingen en maatschappelijke organisaties.
• Experts met toetsexpertise van het College voor Toetsen en Examens en Stichting Cito vanuit hun specifieke en wettelijke taak in de keten. Zij geven advies over de toetsbaarheid van de inhouden en eventuele toetsvormen binnen het conceptexamenprogramma.

Daarnaast raadplegen de vakvernieuwingscommissies experts op persoonlijke titel. Per vak zijn een aantal experts hier vooraf voor gevraagd en gedurende het vernieuwingstraject kunnen de commissies aanvullend ook andere experts bevragen.

Meer informatie over de actualisatie van de examenprogramma’s vind je op: www.actualisatie-examenprogrammas.nl. Daar kun je je ook aanmelden voor de automatische updates, zodat je op de hoogte blijft van ontwikkelingen in het traject.