vragen examenprogramma's

Voor vakken met een centraal examen heeft het College voor Toetsen en Examens (CvTE) bij de nieuwe examenprogramma’s nieuwe syllabi ontwikkeld. Op basis van deze syllabi ontwikkelt Stichting Cito in opdracht van het CvTE de vernieuwde centrale examens. Daar horen ook voorbeeld centrale examens per vak per schoolsoort/leerweg bij, zodat duidelijk is hoe de vernieuwing landt in de centrale examinering.

Voor Nederlands vmbo-gl/tl, moderne vreemde talen vmbo-gl/tl, havo en vwo en wiskunde havo-vwo wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor digitale centrale examinering en op welke termijn. CvTE is verantwoordelijk voor het onderzoek en de uitvoering daarvan.

Tijdens het ontwikkelproces zijn de leermiddelen- en toetsmakers steeds meegenomen in de vernieuwing. In september en oktober 2026 worden er daarnaast per vak sessies voor de leermiddelen- en toetsmakers georganiseerd door SLO in samenwerking met College voor Toetsen en Examens en Stichting Cito. Alle leermiddelen- en toetsmakers zijn in het kader van een gelijk speelveld daarvoor uitgenodigd. SLO en CvTE adviseren geen individuele leermiddelen- en toetsmakers.

Bekijk alle data en locaties via de uitnodiging uitgeversbijeenkomsten nieuwe examenprogramma’s.

Het ministerie van OCW geeft opdracht tot het actualiseren van de examenprogramma’s en heeft de uitgangspunten en kwaliteitscriteria vastgesteld in een werkopdracht aan SLO. Vakvernieuwingscommissies van leraren, vakexperts en curriculumexperts werken aan de volgende tussenproducten:

• Karakteristiek waarin de visie op het vak en de positie van het vak in de bovenbouw van het vo staat beschreven.
• Raamwerk waarin schematisch is weergegeven welke domeinen en eventueel subdomeinen de basis vormen van het examenprogramma.
• Uitwerking selectie van concepteindtermen per vak
• Uitwerking volledige set concepteindtermen en verdeling centraal examen (CE) en schoolexamen (SE) voor vakken met een centraal examen
• Conceptexamenprogramma’s per vak en een toelichtingsdocument met verantwoording van keuzes.

De vakvernieuwingscommissie maakt tijdens het actualisatieproces gebruik van specialistische expertise. Daarvoor is een advieskring ingericht. De leden van de advieskring kijken mee op de inhoud van de tussenproducten en raadplegen hun achterban voor feedback. Na oplevering van de conceptexamenprogramma's worden de programma's met het veld beproefd en op basis van de inzichten daaruit waar nodig aangescherpt.

Hoe betrekken we het onderwijsveld bij de actualisatie?

De vakvernieuwingscommissies bestaan uit leraren, vakexperts en curriculumexperts. Zij werken samen met een advieskring, die onder andere bestaat uit vertegenwoordigers van vakverenigingen, lerarenopleidingen, de wetenschap en relevante netwerken passend bij het vak. Uiteraard worden leerlingen ook betrokken bij het actualisatieproces. SLO organiseert samen met het LAKS leerlingpanels, waarbij leerlingen reflecteren op de (tussentijdse) plannen en producten van de vakvernieuwingscommissies.

Naast elke vakvernieuwingscommissie staat een advieskring. De advieskring geeft feedback en reflecteert op de (tussen-)producten. De advieskring bestaat per vak uit:

• Vertegenwoordigers van organisaties, instellingen en netwerken relevant voor het vak. Zij reflecteren op vaste momenten op tussenproducten en halen feedback op in hun achterban. Dit zijn bijvoorbeeld vakverenigingen, lerarenopleidingen, vervolgopleidingen en maatschappelijke organisaties.
• Experts met toetsexpertise van het College voor Toetsen en Examens en Stichting Cito vanuit hun specifieke en wettelijke taak in de keten. Zij geven advies over de toetsbaarheid van de inhouden en eventuele toetsvormen binnen het conceptexamenprogramma.

Daarnaast raadplegen de vakvernieuwingscommissies experts op persoonlijke titel. Per vak zijn een aantal experts hier vooraf voor gevraagd en gedurende het vernieuwingstraject kunnen de commissies aanvullend ook andere experts bevragen.

Nadat de conceptexamenprogramma’s gevalideerd en in de praktijk beproefd zijn, worden handreikingen opgeleverd die scholen gebruiken bij het ontwikkelen van schoolexamens. Scholen zijn zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van de schoolexamens. Als het vak ook een centraal examen kent, worden daarnaast voorschrijvende syllabi opgeleverd die de doelen specificeren die zijn toegeschreven aan het centraal examen. Deze syllabi dienen als basis voor de uitwerking van de centrale examens. Ook helpt het leraren hun leerlingen goed voor te bereiden op de examens.

Elke vakvernieuwingscommissie heeft maximaal 24 maanden om actuele conceptexamenprogramma’s voor het betreffende vak of cluster van vakken op te leveren. Daarna worden deze conceptexamenprogramma’s beproefd op bruikbaarheid en effectiviteit in de praktijk. .

Het ministerie van OCW heeft de definitieve planning gepubliceerd voor de oplevering en invoering van de geactualiseerde examenprogramma’s voor de avo-vakken in de bovenbouw vo. Gecijferdheid voor vmbo staat niet in deze planning, omdat de datum van invoering nog niet definitief is voor dit programma. Dit is afhankelijk van politieke besluitvorming.

Lees hier verder over aan de slag gaan met wiskunde en gecijferdheid  op het vmbo.

Bekijk de planning voor de invoering en examinering van alle nieuwe examenprogramma's.

Meer informatie over de actualisatie van de examenprogramma’s vind je op: www.actualisatie-examenprogrammas.nl. Daar kun je je ook aanmelden voor de automatische updates, zodat je op de hoogte blijft van ontwikkelingen in het traject.

De actualisatie van de examenprogramma's heeft geen invloed op de positie, omvang en invulling van het profielwerkstuk. De geldende vereisten zijn en blijven van kracht, zoals beschreven in de Wet voortgezet onderwijs, 2020. Alle informatie is te vinden op: Profielwerkstuk havo en vwo | 2024 | Examenblad.nl.