voortgezet onderwijs
Verdiepen
Door: Mark Mieras (wetenschapsjournalist gespecialiseerd in hersenontwikkeling)
Onze hersenen blijven graag in beweging. Nieuwe verbindingen geven vreugde en geluk. Zo ervaren docenten meer plezier en minder stress en zijn ze daardoor succesvoller voor de klas. Toch wensen we soms dat het onderwijs af is. Dat lijkt zo verlokkelijk, maar is in werkelijkheid het recept voor vermoeidheid, burn-out en dalende resultaten. We nemen samen een duik in de neurobiologie van vakmanschap en verandering. Hoe reset je jezelf en je team om te verlangen naar vernieuwing?
Verdiepen
Door: Ina Cijvat (docent-onderzoeker Lectoraat Leren & Innoveren, Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding, Hogeschool van Amsterdam)
Curriculumimplementatie vraagt van lerarenteams dat zij nieuwe routines ontwikkelen en oude patronen loslaten: een proces dat langdurige aandacht en ondersteuning verdient. Je ziet vanuit een systeemperspectief hoe bestaande structuren en organisatiepatronen de professionele cultuur kunnen belemmeren of juist versterken. Door die patronen zichtbaar te maken, ontstaat ruimte voor een open gesprek over verandering, groei en ontwikkeling. Deze andere blik op veranderprocessen geeft inzicht in onderliggende patronen en handvatten om duurzame onderwijsinnovatie beter te ondersteunen.
Verdiepen
Door: Christa Krijgsman (universitair docent, Technische Universiteit Eindhoven, Eindhoven School of Education)
Curriculair leiderschap verbindt het schooleigen curriculum (willen) met de professionele ontwikkeling van alle betrokkenen (kunnen) en de verdere ontwikkeling van de schoolorganisatie (mogen). Deze drie componenten samen vormen een integrale aanpak voor schooleigen curriculumontwikkeling. Tijdens deze sessie krijg je inzichten over leiderschap bij integrale schooleigen curriculumontwikkeling. Inzichten uit het NKO-project Een duurzame onderzoekscultuur bevorderen: onderzoeksmatig werken aan onderwijskwaliteit zijn hiervoor de basis. Aan jou de uitnodiging om te reflecteren op je curriculair leiderschap en een volgende stap te bepalen.
Documentaire
Door: Mirthe Kamphuis (bestuurder, Tarcisius/medemaker Geef Ze Bergen) en Libert Link (onderwijs-Zorgcoördinator Tarcisius/medemaker Geef Ze Bergen)
Tijdens deze sessie bekijken we de documentaire Geef Ze Bergen. De film laat zien hoe onderwijs eruit kan zien wanneer niet het systeem, maar de ontwikkeling van de mens het vertrekpunt is. Aansluitend gaan we met je in gesprek over de vragen die de film oproept. Wat vraagt curriculumvernieuwing van onze manier van kijken naar leerlingen, leren en ontwikkelen? Welke overtuigingen helpen of belemmeren ons? En hoe vertalen we die inzichten naar het dagelijkse handelen in onze scholen? Een uitnodiging om samen anders naar onderwijs te kijken, er anders over te denken en het anders te doen.
Let op! Afwijkende tijden: 11:30-13:00
Verdiepen
Door: Patrick van Schaik (lector Samen Leren en Ontwikkelen, HZ University of Applied Sciences) en Robbert-Jan Poortvliet (directeur, vo Walcheren, locatie Van de Perre)
Hoe geef je als schoolleider leiding aan het creëren, ervaren en benutten van professionele ruimte, zodat professionals samen betekenis kunnen geven aan curriculumontwikkeling? In deze interactieve sessie delen we inzichten uit een meerjarig leer- en onderzoekstraject. Tijdens dit traject onderzochten schoolleiders uit verschillende onderwijssectoren en onderzoekers deze vraag in een regionaal netwerk. We verkennen hoe gezamenlijk leren leiders helpt om professionele ruimte bewust vorm te geven en hoe dit bijdraagt aan duurzame curriculumontwikkeling en onderwijskwaliteit. We nodigen je uit om met elkaar in gesprek te gaan en te reflecteren op je eigen praktijk.
Verhelderen
Door: Charlotte van Voorden (teamleider curriculumimplementatie, ministerie van OCW)
De nieuwe kerndoelen zijn er - tijd om vooruit te kijken. Wat betekenen ze concreet voor jouw school? Tijdens deze sessie krijg je inzicht in de tijdlijn van de invoering en hoor je wat er de komende jaren van scholen wordt verwacht. We bespreken welke keuzes scholen moeten maken, bijvoorbeeld rond toetsing, leermiddelen, professionalisering van het schoolteam en kwaliteitszorg. We laten zien welke ondersteuning beschikbaar komt om scholen stap voor stap te helpen bij deze invoering. Natuurlijk is er volop ruimte om vragen te stellen, zodat jullie met vertrouwen aan de slag gaan met de vernieuwde kerndoelen.
Samen in gesprek
Door: Marlies Woudstra (programmamanager referentieniveaus, SLO)
SLO, CvTE en Cito gaan in opdracht van OCW de referentieniveaus vernieuwen in samenspraak met betrokkenen uit het onderwijsveld. Dat geldt ook voor de referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (uit 2009), die beschrijven wat leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs en studenten in het mbo moeten kennen en kunnen op het gebied van taal en rekenen. Uit evaluatie blijkt dat de inhoud niet meer actueel is en niet goed meer aansluit op de nieuwe kerndoelen en conceptexamenprogramma’s. In deze workshop delen we de stand van zaken en gaan we in gesprek over de mogelijke impact op de onderwijspraktijk.
Verhelderen
Door: Nathalie van der Wal (strategisch expert rekenen en wiskunde, Inspectie van het Onderwijs)
In deze sessie geeft de Inspectie van het Onderwijs informatie over het toezicht op de nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s. In deze sessie hoor je wat de curriculumherziening betekent voor het toezicht op scholen en besturen en hoe de inspectie zich daarop voorbereidt. Je krijgt inzicht in de belangrijkste veranderingen in het toezicht, je kunt vragen stellen en we gaan met elkaar in gesprek over wat deze ontwikkelingen betekenen voor het onderwijs en het toezicht daarop.
Verhelderen
Door: Jeroen van Ginneken (leraar po, basisschool De Zuidwester), Johan van Driel (curriculumontwikkelaar geschiedenis vo, SLO) en Saskia de Bie-Kleinveld (curriculumontwikkelaar aardrijkskunde po, SLO)
Hoe ziet een leerlijn eruit? In deze sessie nemen we je mee in de eerste uitwerkingen van de leerlijnen voor mens en maatschappij én mens en natuur. We verkennen hoe de nieuwe kerndoelen een plek krijgen in de leerlijnen. We delen eerste inzichten uit het ontwikkelproces en gaan met elkaar in gesprek over kansen en aandachtspunten. Zo krijg je een uniek inkijkje in de ontwikkeling van de leerlijnen en ontdek je welke keuzes en afwegingen daar een rol bij spelen.
Aan de slag
Door: Channa Scholten (projectleider basisvaardigheden, Veluwse onderwijsgroep) en Nora Steenbergen-Penterman (curriculumontwikkelaar hoogbegaafdheid po, SLO)
Hoe krijg je schoolteams mee in het versterken van de basisvaardigheden in een doorgaande lijn? De Veluwse onderwijsgroep werkt in vier po-vo-leernetwerken (taal, rekenen en wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid) aan vragen die direct raken aan de les van morgen. Ze hebben ervaren dat het enorm helpt om over de grenzen van je eigen school heen te kijken. Van het afstemmen van begrippen tot het voorkomen van de ‘zomerdip’ bij de overgang van groep 8 naar de brugklas. Ook benieuwd hoe dat bij jou kan? In deze sessie maak je kennis met verschillende materialen en leer je hoe je die inzet op school.
Verdiepen
Door: Maxe de Rijk (leerkracht, onderwijsadviseur en schrijver, S.O. Gerhardschool (Stichting Orion) en zelfstandig adviseur)
Welke leerlingen heb je in huis? Wat zijn de oorzaken die van invloed zijn op het gedrag van je leerlingen? In deze workshop leer je hoe je aan de hand van je leerlingpopulatie én onderwijsvisie een curriculum en schoolcultuur creëert waarbij juist jouw leerlingen gaan groeien. Maxe de Rijk schetst aan de hand van zowel theorie als haar ervaringen op het Mundus College (PrO/vmbo/ISK) en de Gerhardschool (S.O. Cluster 4) hoe je kansen en uitdagingen van je populatie kan omzetten in concreet onderwijsbeleid. Deelnemers worden uitgedaagd om hun eigen schoolcontext te onderzoeken en na te denken over wat dit kan betekenen voor curriculum en schoolklimaat.
Samen in gesprek
Door: Chris Fokkens (projectleider praktijkgerichte programma’s gl/tl en praktijkgericht onderwijs team vmbo, ministerie van OCW) en Renate Veenbergen (programmamanager praktijk en beroep, SLO)
Praktijkgericht onderwijs krijgt een steeds grotere rol in het funderend onderwijs. Maar wat betekent deze ontwikkeling voor de toekomst van ons onderwijs? Welke kansen biedt een bredere waardering van talenten en vaardigheden? Tijdens deze interactieve workshop verkennen we deze vragen aan de hand van actuele ontwikkelingen. Na een korte presentatie ga je in gesprek met OCW en elkaar tijdens drie gespreksrondes. Wat betekent deze ontwikkeling voor jou als docent en voor jouw vakgebied? Welke kansen zie je voor talentontwikkeling, motivatie en betekenisvol leren? En welke belemmeringen komen scholen tegen bij het realiseren van deze beweging? De workshop biedt ruimte voor reflectie, uitwisseling van perspectieven en het samen verkennen van mogelijke vervolgstappen.
Verdiepen
Door: Teun Aalbers (onderwijskundige onderzoeker, Stichting Cito | Citolab) en Stephanie Kruiper (onderwijskundige onderzoeker, Stichting Cito | Citolab)
Je hoort het steeds vaker: games als meetinstrumenten. Met de invoering van het vernieuwde curriculum wordt ook met belangstelling naar game-based assessments gekeken. Met game-based assessments meet je vaardigheden authentieker en sluit je beter aan bij de leefwereld van je leerlingen. Daarom winnen ze aan populariteit. In deze workshop leer je het verschil tussen gamification en game-based assessment. Je ziet inspirerende voorbeelden, van klein en pragmatisch tot groots en meeslepend. In het workshopgedeelte ga je zelf aan de slag: hoe meet je een vaardigheid in een game-based assessment?
Samen in gesprek
Door: Liesbeth Pennewaard en Geesje van Slochteren (curriculumontwikkelaars vo, SLO)
In deze interactieve sessie verkennen we wat de nieuwe kerndoelen betekenen voor schoolbrede curriculumkeuzes voor je leerlingen. Welke afspraken zijn cruciaal, wie heeft het mandaat en hoe kom je tot gedragen besluiten en borging? We werken met herkenbare dilemma’s, concrete werkvormen en tijd voor uitwisseling. Je krijgt handvatten om als schoolleider of afdelingsleider onderbouw vo in je school de eerste stappen te zetten.
Aan de slag
Door: Anke Herder en Jocelijn Pleumeekers (curriculumontwikkelaars Nederlands vo, SLO)
In september leveren we de definitieve conceptexamenprogramma’s Nederlands voor vmbo, havo en vwo op. Hoe kun je als leraar aan de slag met deze vernieuwde examenprogramma’s? Wat betekent dit voor je onderwijspraktijk? In deze sessie laten we zien hoe de examenprogramma’s eruitzien en hoe je nu al de vertaalslag naar de praktijk kunt maken. Vorig jaar hebben zeventien scholen de examenprogramma’s uitgeprobeerd. We geven een inkijkje in hun onderwijsmaterialen en ervaringen.
Verhelderen
Door: Desie van de Pol (docent gecijferdheid Elzendaal, Mezzoscholen), Ebru Dogan (docent gecijferdheid, Muurhuizen), Madeleine Vliegenthart, Harm Selten en Maarten De Boeck (curriculumontwikkelaars rekenen en wiskunde vo, SLO)
Gecijferdheid is een nieuw programma, geschreven voor leerlingen zonder wiskunde. Het doel ervan is leerlingen voorbereiden op zelfredzaamheid in de maatschappij. Wij presenteren de nieuwe inhouden: probleemoplossen in levensechte situaties zoals financiële en gezondheidscontexten, wiskundige concepten die nodig zijn om een gecijferd burger te worden en de gecijferde houding die we verwachten dat leerlingen ontwikkelen. Hoe kun je basketbal tijdens een LO-les of reisplannen inzetten in gecijferdheidslessen? Twee docenten delen hun ervaringen over lessen gecijferdheid die ze afgelopen jaar hebben gegeven, hoe ze het programma hebben afgesloten en hoe leerlingen dit ervaren hebben. We praten je graag bij over de plek van gecijferdheid in het vmbo-curriculum! Nieuwsgierig en vragen? Kom bij ons luisteren en stel je vragen.
Samen in gesprek
Door: Anjo Roos (afdelingsleider bovenbouw, Stedelijk gymnasium Leiden), Elcke Bouwense (afdelingsleider, Praktiq Goes), Stephan Bloemendal (onderwijsleider havo, Roelof van Echten College Hoogeveen), Dominique van Beekveld en Elsje de Vries (experts curriculumonderzoek, SLO)
De eerste stap naar de implementatie van de vernieuwe examenprogramma's op jouw school.
De nieuwe examenprogramma’s voor alle avo-vakken in de bovenbouw komen eraan. Hoe pak je de implementatie hiervan op jouw school aan? In deze sessie delen we inzichten uit de fase van beproeven en hoor je praktijkervaringen van deelnemende schoolleiders. Ga in gesprek, stel je vragen en verken het driebollenmodel voor integrale schoolontwikkeling. Met deze input formuleer je direct concrete aandachtspunten voor implementatie op jouw school. Een sessie vol praktische handvatten en gezamenlijke reflectie. Kom bij voorkeur samen met collega’s (bijvoorbeeld leraar en schoolleider), zodat jullie de vertaalslag kunnen maken naar jullie eigen praktijk.
Verhelderen
Door: Sebastiaan Dönszelmann, Carolina de Groot, Anna Kaal (lerarenopleiders, MVT-docenten en onderzoekers, Vrije Universiteit en Universiteit van Amsterdam) en Daniela Fasoglio (curriculumontwikkelaar MVT vo, SLO)
Taal en talen zijn overal: op straat, op school, thuis, in de media, in je hoofd. Alles krijgt vorm in taal en wordt gevormd door taal. Daarom is het enorm belangrijk dat leerlingen leren hoe talen werken. In deze sessie ervaar je hoe vreemdetalenlessen voor leerlingen een prachtig en motiverend decor bieden om het fenomeen taal te ontdekken, en om bewust te worden van het eigen taalhandelen en dat van anderen. We laten bovendien zien dat taalbewustzijnsonderwijs geen ‘extra’ is maar direct bijdraagt aan je taalvaardigheidsdoelen en vice versa. Verwacht een actieve workshop met inspirerende, eenvoudig toepasbare lesvoorbeelden die vreemdetalenonderwijs effectiever maken en betekenis geven.
Verhelderen
Door: Eerin Engelen (senior beleidsmedewerker curriculum, ministerie van OCW)
De vernieuwing van de examenprogramma’s is in volle gang en soms vragen die vernieuwde programma’s ook om wijzigingen in de structuur van de bovenbouw: denk bijvoorbeeld aan nieuwe wiskundeprogramma’s en herziene kunstvakken. Welke veranderingen komen eraan en wat betekenen die voor de dagelijkse praktijk op school? In deze sessie deel ik de actuele ontwikkelingen rond de vernieuwingen in de bovenbouw en we gaan in gesprek over wat dit betekent voor scholen.