Onderwijsdoelen

10 juli 2020

Wat moet ik als leraar wel en niet behandelen als het om het examenprogramma gaat?

Kan ik opdrachten uit de methode overslaan? Kan ik bijvoorbeeld tijd-ruimtecompressie schrappen, of gaat dat mis op het examen? Dit kom je te weten door kennis te nemen van verschillende documenten. Belangrijk om te weten is het verschil tussen het examenprogramma, de syllabus en de methode. Op deze pagina vind je daar meer duidelijkheid over.

De betekenis van het examenprogramma

Het examenprogramma vind je op de site van examenblad.nl. In het examenprogramma staan de algemene (globale) eindtermen beschreven wat leerlingen aan het eind van de bovenbouw moeten kennen en kunnen. Ook benoemt het examenprogramma welke domeinen op het centraal examen en welke op het schoolexamen getoetst moeten worden.

Het verschil centraal examen en schoolexamen

De stof van het centraal examen is specifieker beschreven in de syllabus. De makers van het centraal examen mogen niets vragen dat niet in de syllabus staat. Hier vindt je de syllabus voor havo en vwo.

Voor het schoolexamen is het examenprogramma niet verder uitgewerkt. Hier heb je als leraar en/of school dus de vrijheid om de globale eindtermen van het examenprogramma zelf in te vullen. Om leraren hierbij te helpen heeft SLO een handreiking gemaakt met daarin voorbeelden van keuzes die je zou kunnen maken in onderwerpen, toetsvormen etc.

Examenprogramma en methodes

In methodes is het eindexamenprogramma uitgewerkt tot een  volwaardig lesprogramma. Hierin maken de schrijvers allerlei keuzes. Ze voegen bijvoorbeeld een voorbeeld toe omdat het de stof verheldert, of een nieuw begrip omdat het de samenhang tussen twee andere begrippen duidelijk maakt. Als je jezelf bij een onderdeel van de methode afvraagt of het verplicht is, kijk dan in het examenprogramma of de syllabus.

Doorlopende leerlijnen als hulpmiddel inzetten

Wil je weten hoe de onderdelen van het examenprogramma aansluiten bij de onderbouw en het primair onderwijs? Op leerplan in beeld vind je hoe de doelen van het primair onderwijs, de onderbouw en de bovenbouw met elkaar verbonden zijn.

De doelen voor het primair onderwijs en de onderbouw zijn, net als de examenprogramma’s alleen in algemene termen beschreven. SLO heeft ook hier voorbeelden gemaakt van hoe je deze doelen verder kunt invullen. Ook deze kun je vinden op leerplan in beeld, tussendoelen voor onderbouw havo/vwo en einddoelen voor bovenbouw havo/vwo.