Conceptexamenprogramma praktijkgerichte programma’s in de maak

30 augustus 2021

Het vmbo wordt vernieuwd: de theoretische en gemengde leerweg worden samengevoegd. Over een paar jaar volgt iedere leerling een praktijkgericht programma. SLO ontwikkelt hiervoor de examenprogramma’s en denkt met 136 pilotscholen na over de implementatie in het onderwijs.

In het praktijkgerichte programma gaan leerlingen aan de slag met echte opdrachten uit de praktijk van werkgevers. Het doel daarvan is leerlingen beter voorbereiden op de keuze voor vervolgonderwijs en aansluiting op het mbo of de havo. Samen met docenten uit de ontwikkelteams (vmbo, havo en mbo) geeft SLO het examenprogramma vorm. Een examenprogramma beschrijft wat leerlingen moeten kennen en kunnen bij het examen. Om tot een examenprogramma te komen, is eerst een format samengesteld. Hierin staan de belangrijkste onderdelen van elk examenprogramma, gebaseerd op kennis en vaardigheden. Het format voor de examenprogramma’s bestaat uit zes onderdelen:

  1. brede vaardigheden
    De leerling ontwikkelt zich in brede vaardigheden zoals samenwerken, communiceren en werken binnen een organisatie.
  2. systematisch werken
    De leerling kan zich oriënteren op opdrachten, een ontwerp en een plan van aanpak maken (plannen), opdrachten uitvoeren, deze indien nodig bijstellen, opdrachten afronden en het eigen handelen evalueren
  3. loopbaanoriëntatie en -begeleiding
    De leerling is in staat zijn eigen loopbaanontwikkeling vorm te geven.
    Hij doet dat met een oriëntatie op een toekomstige opleiding en (loop)baan door middel van reflectie op het eigen handelen en reflectie op ervaringen.
  4. werkvelden
    Binnen het aanbod van de school moeten leerlingen in het praktijkgerichte programma keuzemogelijkheden hebben tussen verschillende werkvelden en daarbinnen contexten.
  5. programmaspecifieke kennis en vaardigheden
    Specifieke kennis en vaardigheden behorende bij een (vastgesteld) vak.
  6. vraagstukken
    Leerlingen gaan aan de slag met opdrachten uit de praktijk. Deze opdrachten kunnen gelinkt worden aan maatschappelijke vraagstukken en actualiteiten zoals bijvoorbeeld COVID-19.

Het format is kenmerkend voor de praktijkgerichte programma’s; leerlingen gaan namelijk aan de slag met echte opdrachten uit de praktijk. Het format is tot stand gekomen na consultatie van de betrokken partijen, het kon op waardering rekenen vanuit vervolgonderwijs en bedrijfsleven (VNO-NCW en MKB Nederland, MBO Raad en Havoplatform).

Docenten en pilotscholen enthousiast

De docenten uit de ontwikkelteams (vmbo, havo en mbo) en pilotscholen zijn enthousiast. Het format biedt veel vrijheid én uitdaging aan docenten om een eigen invulling aan het onderwijs in het praktijkgerichte programma te geven. Docenten van de 136 pilotscholen kunnen aan de hand van het format alvast hun lesmateriaal ontwikkelen. Het vormt namelijk een basis voor de conceptexamenprogramma’s. Uiteraard is het de bedoeling dat de eindtermen van een conceptexamenprogramma uiteindelijk hun weerslag krijgen in het PTA, onderwijs- en toetsprogramma op iedere pilotschool. De conceptexamenprogramma’s verschijnen in mei; voor het PTA zullen rond de zomer diverse formats verschijnen.

Heb je vragen of wil je meer weten? Contact: Monja Lize Antens (m.antens@slo.nl).