Voorbeeld leermiddelen digitale geletterdheid

7 oktober 2020

Wat zet je wel of niet op social media? Waar vind je betrouwbare informatie? Hoe ontwerp je je eigen games en hoe schitter je voor het digibord met de mooiste presentatie?
Er zijn ontzettend veel methodes, lessen en lessenseries ontwikkeld voor digitale geletterdheid. Ben je op zoek naar leermiddelen waarin alle vier vaardigheden van digitale geletterdheid aan bod komen? Zowel voor PO als VO hebben we de belangrijkste op een rij gezet.

Basicly, 2019. Doelgroep: PO 1-8, VO, 1-3
Interactief online platform waarmee je als school alle handvatten krijgt om eenvoudig aan de digitale geletterdheid van je leerlingen én team te werken. Inclusief professionalisering, complete werkvormen, instructievideo’s en persoonlijke begeleiding. De lessen zijn ontwikkeld voor alle vier leerlijnen, verdeeld over vijf niveaus waarbij wordt uitgegaan van de SLO-doelen digitale geletterdheid. Leraren kunnen via een proeflicentie alle functionaliteiten uitproberen voordat ze overstappen op een betaalde licentie.

Bomberbot, 2020 Doelgroep: PO 1-8
Online platform met gratis lessen voor een doorlopende leerlijn digitale geletterdheid. Per leerjaar zijn er tien tot twaalf lessen, bestaande uit een lesplan, presentatie, leerlingopdrachten en een antwoordengids. Na een korte klassikale introductie van de leerkracht vindt in groep 1 t/m 4 de verwerking offline plaats in de vorm van individuele en groepsopdrachten. Vanaf groep 5 moeten leerlingen inloggen op het online platform.

CodeSkilzz, 2020. Doelgroep VO 1-2
Online lespakket met leerstof voor de drie leerlijnen digitale basisvaardigheden, mediawijsheid en computational thinking. Maakt gebruik van een serious game (avonturen van een astronaut) om leerlingen kennis te laten maken met de wereld van informatie, media, logica, redeneren, online samenwerken en nog veel meer. De lesmethode voor leerjaar 1 bestaat uit zes lessen (voor elk van de drie leerlijnen) van elk twee uur. Leerlijnen zijn ook los verkrijgbaar. Voor lessen over actuele thema's kunnen ook de modules van LevelUp! ingezet worden.

Delta de draak, 2018. Doelgroep: PO 1-8
​Doorlopende leerlijn opgebouwd uit vier digitale thema’s die samen een geïntegreerd geheel vormen: computational thinking (digitale principes, structuren en logica); mediawijsheid (veilig, sociaal, weerbaar en kritisch met media); programmeren (in Scratchjr en Scratch); Office & GSFE (maak je eigen presentaties en documenten in Google Apps of Office).
De methode bestaat uit: twintig lessen per groep, werkboekjes (groep 3-8), leerkrachtomgeving (met leerkrachtinstructievideo's en informatie voor ouders), de programmeerbare robot Otto en spelmaterialen voor de Bee-Bot lessen.

Digit VO, 2016-2017. Doelgroep: PRO,VMBO 1-3, HV 1-3
Online methode digitale geletterdheid in drie versies (praktijkonderwijs, vmbo en havo/vwo). Totaal ruim veertig lesuren verdeeld over zes blokken: basiskennis ICT, informatievaardigheden, mediawijsheid, computional thinking, projecten (overkoepelend) en het E-lab (praktisch aan de slag met o.a. micro:bit). Het blok mediawijsheid bevat veel klassikale lesmomenten. De overige onderdelen van DIGIT kunnen leerlingen zelfstandig doorwerken. DIGIT bevat een uitgebreid online dashboard voor de docent.

Digit PO, 2020. Doelgroep PO 5-8
Online methode digitale geletterdheid voor het basisonderwijs voor groep 5 tot en met 8. DIGIT-po kent vier domeinen: basiskennis ICT, mediawijsheid, computational thinking en Informatievaardigheden. Elk van deze vier domeinen bevat modules met specifieke onderwerpen op verschillende niveaus: basis, gevorderd, expert en expert plus. DIGIT bevat een uitgebreid online dashboard voor de leraar. Bekijk ook het productoverzicht.

Digitale geletterdheid (V)SO, 2019. Doelgroep: SO, VSO
Startpagina met leerlijn en lesmateriaal over digitale geletterdheid, geschikt voor leerkrachten en leerlingen in het speciaal onderwijs. Materialen kunnen gesorteerd worden op thema, de onderdelen van de leerlijn Digitale geletterdheid (V)SO en op uitstroomprofiel.

EduappDoelgroep: PO, VO
Lijsten met apps en lesideeën. Er kan gezocht worden op vak of onderwerp en er kunnen nieuwe lijsten gemaakt worden. Bijvoorbeeld voor informatievaardighedenmediawijsheid en
programmeren. En ook voor andere 21e eeuwse vaardigheden.

Go21_, 2020. Doelgroep: VO 1-3
Met deze methode gaan leerlingen digitaal en zelfstandig aan de slag met alle leerlijnen van digitale geletterdheid. De opdrachten van meer dan 120 lessen zijn de leidraad van de methode en worden aangevuld met theorie en video’s. De docent heeft voortdurend inzicht in de voortgang van de klas.

Gynzy Digitale geletterdheidDoelgroep: PO 1-8
Lesstof voor alle vier leerlijnen digitale geletterdheid. De leerlijn is ontwikkeld door FutureNL en gebaseerd op de SLO-doelen.

Handboek digitale geletterdheid, Kennisnet, 2017-2018. Doelgroep: PO, VO
Handboek voor iedereen die digitale geletterdheid een structurele plaats in het onderwijs wil geven. Voor schoolleiders en schoolbestuurders maar ook voor leraren die inspiratie willen opdoen.
De bijlage bevat: voorbeeldleerlijnen, lestips en projectideeën, checklists en handvatten voor gesprekken over internet met leerlingen. 
Het handboek wordt regelmatig geactualiseerd en is kosteloos te downloaden.

Lees je digiwijs, Zwijsen, 2019. Doelgroep: PO 5-8
Leesserie met herkenbare verhalen over hedendaagse onderwerpen als gamen, gehackt worden, nepnieuws en computergestuurde omgeving. Begrippen worden uitgelegd in informatieve kaders en de boeken bevatten een woordenlijst.

LerenDoenMaken, 2017. Doelgroep: PO 1-8, VO 1-2
Platform met opdrachten voor toekomstgerichte vaardigheden. Leerlingen kunnen bij het kiezen van een opdracht in de huid kruipen van een 'specialist' (bijvoorbeeld: journalist/schrijver, programmeur/gameontwerper, reisleider/gids, wetenschapper/uitvinder). Er kan ook geselecteerd worden op vaardigheden en op niveau.

Lesmap Robotica in de klas, Rekenwinkel en Lokaal 2.20, 2019. Doelgroep: PO 1-8
Drie mappen (ook los verkrijgbaar) die samen een doorlopende leerlijn vormen. Elke map bespreekt vijf robots, met elk drie lessen in drie fases. Dus in totaal 45 lessen.
Onderbouw: Bee-Bot, Qobo, Cubetto, Intelino en Dash.
Middenbouw: Edison, Blue-Bot, Pro-Bot, Sphero en Dash.
Bovenbouw: Merge Cube, Edison, Fable, Pro-Bot en SAM Labs.

LessonUp, Future NL. Doelgroep: PO 1-8, VO 1-2
Leskanaal met lessen en lesplannen voor digitale vaardigheden. Voor computational thinking zijn al ruim 350 lessen opgenomen. Deze lessen zijn ook in een leerlijn geplaatst, met een overzicht van producten die aangeschaft kunnen worden ter ondersteuning van activiteiten. Onderdeel van het leskanaal zijn de wekelijkse lessen Digi-doener.

LevelUp!, Codeskillz, 2020. Doelgroep: VO 1-2
Wekelijks verschijnende gratis modules voor digitale geletterdheid. De onderwerpen worden uitgekozen op basis van actuele thema's (zoals 5G, nepnieuws, Corona-app). Een les bestaat uit een lesbrief, werkblad en presentatie en is direct inzetbaar.

Online Masters, VodafoneZiggo, 2018. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2
Gratis online lesprogramma. Het lespakket behandelt vier thema's: de digitale wereld, creatief en vaardig online, veilig online en bewust online. De leerlingen bekijken de video’s waarin de masters uit het vak de leerlingen meenemen in hun wereld. Met een handleiding voor leraren; werkbladen per module en digibordlessen.

SkillsDojo, Stichting SkillDojo, 2018. Doelgroep: PO 4-8
Verzameling opdrachten ('missies') waarbij leerlingen zelfstandig of in kleine groepjes aan het werk kunnen. Ook met aandacht voor ontwerpende en onderzoekende vaardigheden.
Website bevat onderdeel dat specifiek gericht is op leerkrachten.

Toekomstklas, Doelgroep: PO, S(B)O
Platform waar werkvormen, lessuggesties en ideeën rondom 21e -eeuwse vaardigheden zijn te vinden. Je vindt er werkvormen voor 21e -eeuwse thema's, digitale geletterdheid en ICT, probleemoplosvaardigheden, kritisch denken, creativiteit, samenwerken & communiceren, zelfregulatie. Niet meer geactualiseerd.

Kijk voor de voorbeeldmaterialen voor de afzonderlijke vaardigheden bij: