Voorbeeldmaterialen

11 januari 2021

Waar heb je als kind recht op als je vlucht voor oorlog of geweld? Wat zijn je rechten als je als kind leeft met een handicap? Waarom mag je in Nederland nog niet werken als je elf jaar bent en in andere landen wel?
Wil je met jouw leerlingen aan de slag met kinder- en mensenrechten en ben je op zoek naar lesmateriaal? Hieronder vind je een uitgebreid overzicht van korte- en langere lessenseries.

Aan de slag met Armoede, Young Crowds, 2020. Doelgroep: PO 7-8 
Gratis lespakket om armoede bespreekbaar te maken in de klas. Het bestaat uit een werkboekje voor leerlingen, een handleiding, brief voor ouders en digitaal platform met onder andere extra digitale opdrachten (filmfragmenten en interactieve opdrachten).

Burgerschaps- en mensenrechteneducatieCurriculumvoorstel, SLO (2012), Leermiddelenanalyse, SLO (2012). Doelgroep: PO, VO
Het curriculumvoorstel bevat een leerplankundige uitwerking van mensenrechten als onderdeel van burgerschap. In een drietal bijlagen zijn de leerplannen voor het basisonderwijs en de onder- en bovenbouw van het voortgezet onderwijs opgenomen. In de leermiddelenanalyse zijn exemplarisch tien leermiddelen (methodes en lespakketten) onderzocht om zicht te krijgen op aanknopingspunten voor de invulling van mensenrechteneducatie.

Film in de klas - filmlessen over 75 jaar vrijheid, Kunstgebouw - Beeldung, 2020, Doelgroep: PO 6-8, Praktijkonderwijs
Aan de hand van film met leerlingen in gesprek over oorlog, mensenrechten en vrijheid. Met gratis lespakketten. Bekijk deze flyer.

Four Freedoms in de klas- Brede inspiratie voor Burgerschapsonderwijs, Roosevelt Four Freedoms, 2021. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-6, MBO 
Te downloaden (of te bestellen) lesboek met achtergrondinformatie en zeven volledig uitgewerkte inspiratielessen rond de Vier Vrijheden van Franklin D. Roosevelt: Vrijheid van meningsuiting, Vrijheid van godsdienst, Vrijwaring van gebrek en Vrijwaring van vrees. De focus ligt op vaardigheden als retorica, onderhandelen, kritisch denken en heel goed luisteren. Met links naar video's, PowerPoints, opdrachten en werkbladen.

Gevluchte kinderen in NederlandUnicef Nederland, 2016. Doelgroep: PO 7-8
Digibordles over de situatie van gevluchte kinderen in Nederland en de rechten van deze kinderen. Met handleiding. Gratis toegankelijk.

Habitat lespakket basisschoolHabitat for Humanity, 2017. Doelgroep: PO 3-8
​Lespakket over de betekenis van een (t)huis voor mensen overal ter wereld. Basisles: Iedereen een thuis. Verdiepingsles: Wereldwijd wonen. Lesmateriaal: prezi voor digibord, werkbladen, poster, handleiding, sponsorpakket. Gastles is ook mogelijk.

Ken je rechten, Young Crowds en Unicef, 2019. Doelgroep: PO 7-8 
Dit gratis te bestellen lespakket bestaat uit een werkboek en een naslagboekje met alle kinderrechten voor elke leerling, een handleiding voor de leerkracht, een poster voor in de klas en een digitale les. In deze digitale les staat het thema voeding centraal.

KidsRights KinderrechtenlespakketStichting KidsRights, 2018. Doelgroep: PO 7-8, VO 1
Verhalen van de Kindervredesprijswinnaars waarmee  kinderen leren wat hun rechten inhouden, en wat zijzelf kunnen doen om op te komen voor deze rechten. Handleiding en lespakket zijn online beschikbaar of gratis te bestellen.

Kind onder vuurRode Kruis, 2015. Doelgroep: PO 7-8
Rondreizende tentoonstelling waarin leerlingen kennismaken met leeftijdgenootjes die opgroeien in een conflictgebied. Met werkboekje, filmpjes en interactieve opdrachten.

Kinderarbeid niet van deze tijdTerres des Hommes, 2015. Doelgroep: PO 6-8
Online les over kinderarbeid met docentenhandleiding en werkboekjes. Doel van het materiaal is het vergroten van de kennis en het bewustzijn bij leerlingen over kinderarbeid en het recht om naar school te mogen gaan.

Kinderen op de vluchtUnicef Nederland, 2018. Doelgroep: PO 7-8
Digibordles over kinderen op de vlucht. De les is interactief en wordt ondersteund met een handleiding voor de leerkracht. Gratis toegankelijk.

KinderrechtenUnicef Nederland, 2015. Doelgroep: PO 7-8
Digibordles over kinderen op de vlucht. De les is interactief en wordt ondersteund met een handleiding voor de leerkracht. Gratis toegankelijk.

Kinderrechtenkrant - wat jij moet weten, De Kleine Ambassade, 2020 Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2 
Door scholen gratis aan te vragen krant met informatie voor leerlingen over kinderrechten. In elke editie staat een recht uit het Internationale Kinderrechtenverdrag centraal. In de eerste editie is dat het recht op extra bescherming voor kinderen met een beperking. Bij de krant horen een digitale schoolplaat, filmpje, een lesbrief voor leerkrachten en gespreksbrief voor ouders.

Kwink voor burgerschap en mensenrechtenKwink - College voor de Rechten van de Mens, 2019. Doelgroep: PO 1-8
​Leerlijn burgerschap en mensenrechten, voor onder-, midden- en bovenbouw. Volledig online en gratis te downloaden lessen. Bekijk het lesschema.
De volgende inhouden worden uitgewerkt: vrijheid en gelijkheid, solidariteit en inspraak, democratische cultuur, identiteit, diversiteit, solidariteit, digitaal samenleven, duurzaamheid, globalisering, technologisch burgerschap en denk- en handelwijzen. Per les vijf stappen:
- start: introductie lesinhoud en activeren kennis;
- uitleg: filmpjes en informatie;
- oefenen: basistechnieken en 21e-eeuwse vaardigheden;
- terugkijken: evaluatie;
- en nu?: burgerschap en mensenrechten ontdekken op school en onderzoeken in de samenleving.

Leerschool, AOb Algemene Onderwijsbond, 2013. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2. 
Gratis lespakket over kinderarbeid. Bevat een film over Abdullah en Ferhat die iedere dag na schooltijd naar een stoffige en benauwde werkplaats gaan om te werken. Met handleiding, informatiebrochure en lesopdrachten.

Lessen voor het basisonderwijs, Liliane fonds. Doelgroep: PO 1-8
Gratis lesmaterialen rond het thema 'kinderen met een handicap in arme landen'. Er zijn beeldverhalen met begeleidende teksten voor de onderbouw en filmpjes met opdrachten en documentaires voor de bovenbouw. Ook sport- en speltips en eventuele benodigdheden voor een speciale gymles zijn aan te vragen.

Lot's Channel: wil kinderen vertellen wat hun rechten zijn, Lot's Foundation. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2 
Informatie voor leerlingen over kinderrechten en te downloaden lesmateriaal (lesbrieven etc.) voor scholen.

MensjesrechtenAmnesty International Nederland, 2013. Doelgroep: H 4-5, V 4-5
Lespakket over mensenrechten rondom tien minidocumentaires. In elke documentaire staat één kind in Nederland en een artikel uit het Kinderrechtenverdrag centraal. Onderwerpen die aan bod komen: pesten, seksueel misbruik, verwaarlozing en mishandeling, jeugdstrafrecht, handicap en vluchtelingen.

Movies that MatterStichting Movies that Matter, 2000-2015. Doelgroep: PO 6-8, VMBO 1-4, H 1-5, V 1-6
Movies that Matter Educatie benut het medium film als middel om de kennis en de houding van jongeren ten aanzien van mensenrechten positief te beïnvloeden.
Ze selecteren films voor het onderwijs en ontwikkelen daar lesmateriaal bij. Deze films en lesmaterialen zijn gratis beschikbaar voor docenten.

Onderzoek met LotLot's Foundation, 2016. Doelgroep: PO 6-8
Set van 42 kaarten om met kinderen in gesprek te raken over tien kinderrechten. Kinderrechten worden bezien door de ogen van de 12-jarige Lot Roos.
Elk recht kent vier soorten kaarten:
 1. denk verder vraag - Lot legt uit
 2. denk-door vraag - filosofievraag
 3. vertel je verhaal-ervaringen uitwisselen
 4. aan de slag - doekaart.

Online course Inleiding MensenrechtenAmnesty International. Doelgroep: H 4-5, V 4-6
Online course 'Inleiding Mensenrechten' met filmpjes, cartoons, actuele cases, artikels, verdragsteksten en citaten over mensenrechten.

Op de vlucht!Vluchtelingenwerk Nederland & Codename Future, 2018. Doelgroep: VMBO 1-4, H 1-5, V 1-6
Gratis lespakket over vluchtelingen. Beschikbaar in drie versies: havo/vwo bovenbouw, havo/vwo onderbouw en vmbo. De drie digibordlessen (50 min.)  introduceren het onderwerp, bevatten filmpjes, stellingen en vragen die allen aanzet geven tot het nadenken over en bespreken van de situatie van vluchtelingen. 1. Leven in onveiligheid; 2. Leven op de vlucht; 3. Leven in veiligheid. Met werkbladen  (verwerkingsopdrachten) en docentenhandleiding.

Rabab's uitzichtAOb Algemene Onderwijsbond, 2013. Doelgroep: VMBO 3-4, H 3-5, V 3-6
Gratis lespakket over kinderarbeid. Bevat een film over Rabab, een 15-jarig meisje uit Marokko dat als inwonende huishoudelijke hulp werkt. Met handleiding, informatiebrochure en lesopdrachten.

Rights Now!Unicef en FutureNL, 2018. Doelgroep: PO 6-8
Special edition van Digi-doener. Project over kinderrechten (in de online omgeving). Vijf digibordlessen: 1. Wat zijn kinderrechten? 2. Wat kom je tegen? Onderzoek naar situaties in een digitale omgeving: games, YouTube, Instagram, Whatsapp en die in verband brengen met een kinderrecht. 3. Wat wil jij veranderen? 4. Script of storyboard maken. 5. Première in de klas. Na de 5e les kunnen leerlingen hun zelfgemaakte filmpje insturen. Een projectboek voor de leerlingen is als pdf beschikbaar.

Samen met Laura voor WarchildKlasseTV, Doelgroep: PO 7-8
Lespakket over oorlogskinderen. Doel van het lespakket is dat leerlingen leren over de problematiek van verlaten oorlogskinderen en zelf een actie op touw zetten om deze oorlogskinderen te helpen. Vijf lessen: Opgroeien in oorlog; Vluchten voor de oorlog; Werk, school, recht; Onderzoek & presentatie; Kom in actie!

Samsam in de klasSamsam (Sijthoff Media), 2015-2019. Doelgroep: PO 5-8
Tijdschrift met verhalen en foto's over het leven van kinderen wereldwijd. Het tijdschrift verschijnt vijf keer per jaar. Bij elke uitgave hoort een lesbrief. In de lesbrief staan ook opdrachten van Nieuwsbegrip, een methode voor begrijpend lezen. Overzicht lessen.

Sta in je recht, lessen over (kinder)rechtenRespect Education Foundation, 2014. Doelgroep: PO 6-8, VO 1-2
Lessenserie over kinder- en mensenrechten, met een (gratis te downloaden) lesbrief voor het basisonderwijs en een lesbrief voor het voortgezet onderwijs. In de lessen gaan leerlingen aan het werk met de thema's respect en recht.

Tekenen voor Vrede: 100 manieren om de wereld mooier te maken, Stichting Vredeseducatie, 2019. Doelgroep: PO 4-8, VO 1-2
Boek en website met 100 werkvormen en inspirerende ideeën om met leerlingen vrede en vrijheid te maken en zo burgerschap vorm te geven.

Toolbox Mensenrechten op schoolCollege voor de Rechten van de Mens (i.s.m. diverse partijen), 2018. Doelgroep: PO, VO
​Gratis aan te vragen Toolbox.
Deel A Mensenrechten: geeft handvatten om binnen vier schooldomeinen aan de slag te gaan (schoolbeleid, omgaan met elkaar, in de klas, klas- en schoolomgeving).
Deel B Schoolbreed aan de slag: biedt tips, tricks en tools om mensen- en kinderrechten concreet op school gestalte te geven.
Deel C Werkvormen: bevat 45 korte en langer durende werkvormen die (direct) in de klas uitgevoerd kunnen worden. Niveau 3-18 jaar.

Verhaal van een Vluchteling, PAX en Critical Mass, 2020. Doelgroep: VO 4-6, MBO
Project waarbij leerlingen geconfronteerd worden met de moeilijke keuzes die Syrische vluchtelingen vaak hebben moeten maken. Het  leerlingenpakket bestaat uit een serious game en online ontmoetingen  met drie vertellers die vragen beantwoorden over hun vlucht en hun leven in Nederland. Er is ook een docententraining beschikbaar.

Vrijheid in beeld, Unicef, Humanity House, 2020. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2
Gratis digiles met handleiding over oorlog, kinderen op de vlucht en vrede. Aan de hand van echte verhalen denken leerlingen na over wat vrijheid voor hen betekent en leren ze meer over de VN en kinderrechten.

War Child lespakkettenWar Child. Doelgroep: PO 6-8
Gratis te downloaden lespakketten over:
kinderrechten, kindsoldaten, oorlogskinderen.

Zara's briefAOb Algemene Onderwijsbond, 2013. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2. 
Gratis lespakket over kinderarbeid. Bevat een film over de Turkse Zara (10 jaar) die veel van het schooljaar mist omdat ze met haar familie leeft van seizoensarbeid. Met handleiding, informatiebrochure en lesopdrachten.