Aan de slag

23 april 2020

Hoe kun je de vertrouwde én de nieuwe schalen van het ERK gebruiken bij de ontwikkeling van je taallessen? We hebben met leraren en lerarenopleiders een paar tips verzameld om je op weg te helpen.

Zoek je inspiratie en lesideeën? Kijk dan bij aan de slag onder  lesvoorbeelden. Wil je de can-do statements snel kunnen vinden zonder de hele Companion Volume te lezen? Klik op can-do statements. Wil je alleen even weten wat er nieuw is, kijk dan bij nieuwe schalen.

We hebben ook nog een aantal aandachtspunten met tips die je verder op weg helpen.

Aandachtspunt 1

Er zijn drie verschillende soorten schalen:

  • Schalen die taalactiviteiten beschrijven. Bijvoorbeeld ‘Een publiek toespreken’, ‘Creatief schrijven’, of ‘tv, film en video kijken’.
  • Schalen die taalcompetenties beschrijven. Bijvoorbeeld ‘Grammaticale nauwkeurigheid’, ‘Bereik van de woordenschat’ of ‘Orthografische beheersing’.
  • Schalen die strategieën beschrijven. Bijvoorbeeld ‘Taal aanpassen’, ‘Planning’ of ‘Compensatie’.

TIP

Gebruik de schalen over taalactiviteiten vooral als inspiratie om leerdoelen te formuleren en opdrachten te bedenken.

Gebruik de schalen over taalcompetenties vooral als inspiratie om de succescriteria te formuleren: wanneer hebben leerlingen het goed gedaan? De succescriteria komen dan ook terug in de beoordeling.

Aandachtspunt 2

Het ERK bevat veel schalen met veel descriptoren. Dat kan ten koste gaan van de overzichtelijkheid van het hele referentiekader.

TIP

De omvang van het ERK biedt juist ruimte voor eigen keuzes. Je hoeft niet alle schalen te gebruiken! Kies de schalen die in jouw curriculum, voor jouw leerlingen en hun niveau relevant zijn. Zie voor een overzicht van de schalen de pagina ‘can-do statements’.

Aandachtspunt 3

De Companion Volume besteedt veel aandacht aan mediation. Dat is een onbekend begrip in het onderwijs. Het lijkt moeilijk om hiervan een voorstelling te krijgen. Wat heb je eraan in jouw talenlessen?

TIP

Neem even de tijd om de schalen voor mediation door te lezen om een goed beeld te krijgen. Leraren en lerarenopleiders die de schalen voor mediation hebben verkend, zijn het met elkaar eens: het is een vernieuwend element waar je iets mee kunt. Bijvoorbeeld als je vaardigheden met elkaar wilt combineren, of als je leerlingen wilt leren kritisch informatie te verwerken en over te brengen.

Aandachtspunt 4

Het ERK schrijft weliswaar geen didactiek voor, maar gaat wel uit van een visie op het leren van talen: een taal leer je om en door deel te nemen aan de samenleving. Interactie en dialoog zijn daarbij essentieel. Talen leren is, met andere woorden, zowel een cognitieve als een sociale activiteit.

TIP

Voordat je aan de slag gaat met het ERK, denk eerst na over je eigen visie op talen leren. Hoe past jouw visie bij de visie die aan de basis ligt van het ERK? Lees eventueel het hoofdstuk in de Companion Volume die daarover gaat.