Veelgestelde vragen

7 oktober 2021

FAQ's over praktijkgerichte programma’s voor het havo september 2021

Doel en uitgangspunten

Examenprogramma's

Scholen voor de doorontwikkelingsfase

Overig

Doel en uitgangspunten

Wat is het doel van praktijkgerichte programma’s voor het havo?

Kern van het praktijkgericht programma is dat leerlingen praktijkgerichte ervaring opdoen in en buiten de school op basis van realistische opdrachten van opdrachtgevers uit bedrijven en instellingen. Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) is onderdeel van het programma. Dit rust leerlingen beter uit op een keuze en daadwerkelijke overstap naar het vervolgonderwijs.

Sluit het praktijkgerichte programma aan bij de vaardigheden die in het HBO worden gevraagd?

Ja, leerlingen ontwikkelen vaardigheden die van belang zijn voor de daadwerkelijke overstap naar het vervolgonderwijs. Voor leerlingen helpt het daarnaast om vroegtijdig kennis te maken met beroepscontexten in werkvelden, om een keuze te kunnen maken voor een opleidingsrichting en vervolgopleiding. Leerlingen ervaren hierdoor beter waar ze goed in zijn en krijgen een brede oriëntatie mee.

Hoe komt LOB in het praktijkgerichte programma terug?

LOB is een belangrijk onderdeel van het examenprogramma omdat het onderdeel is van het algemene doel; leerlingen voorbereiden op het maken van een keuze voor een opleiding in het vervolgonderwijs. De leerling doet dat met een oriëntatie op een toekomstige opleiding en (loop)baan, door middel van reflectie op het eigen handelen en reflectie op ervaringen, met name gerelateerd aan de uitvoering van de realistische opdrachten. Het belangrijkste is dat leerlingen veel verschillende ervaringen opdoen. Zo komt LOB op meerdere momenten en op een natuurlijke wijze aan de orde, naast de gesprekken met de decaan of LOB-begeleider.

Op welke hbo-opleidingen worden deze leerlingen voorbereid?

De praktijkgerichte programma’s worden brede vakken, opgebouwd uit werkvelden die gebaseerd zijn op de diverse vervolgrichtingen in het HBO. Dat betekent dat de leerlingen een aantal mogelijkheden verkennen en ervaren.

Waarom wordt het praktijkgerichte programma afgesloten met een schoolexamen?

Met een schoolexamen kan worden aangesloten bij specifieke behoeften die spelen in een regio rond de school en/of bij die van de leerlingen. Het idee van de praktijkgerichte programma’s is dat de school op basis van het examenprogramma invulling geeft aan het onderwijsprogramma door middel van een diversiteit aan externe opdrachten.

Examenprogramma's

Hoe ziet het ontwikkeltraject praktijkgerichte programma’s havo eruit?

SLO ontwikkelt in schooljaar 2021/2022 met behulp van circa 12 ontwikkelscholen twee concept-examenprogramma’s met een omvang van 120 SLU en zal parallel daaraan zorgen voor bijbehorende digitale handreikingen. Vervolgens zal in schooljaar 2022/2023 worden gestart met de concept examenprogramma’s in de zogenoemde doorontwikkelfase. Vanaf schooljaar 2025-2026 zullen de praktijkgerichte programma’s havo worden ingesteld en is de doorontwikkelfase afgerond.

Wie zijn de ontwikkelscholen?

Dat zijn:
Bataafs Lyceum, Hengelo – www.bataafslyceum.nl
Cals College, Nieuwegein – www.cals.nl
Calvijn College, Goes – www.calvijncollege.nl
Calvijn, CS de Hoven, Hardinxveld-Giessendam – https://calvijn.cvo-av.nl
Copernicus SG, Hoorn – https://copernicus.atlascollege.nl
De Heemgaard, Apeldoorn – www.heemgaard.nl
Pieter Zandt SG, Kampen – www.pieterzandt.nl
Thomas a Kempis – Het Arentheem College, Arnhem – www.arentheemcollege.nl
Twents Carmel College, Oldenzaal – www.twentscarmelcollege.nl
Ubbo Emmius, Stadskanaal – www.ubboemmius.nl
Vakcollege Maarsbergen, Maarsbergen – www.vakcollegemaarsbergen.nl
X11, Utrecht – www.x11.nu

Hoe verhoudt deze ontwikkeling zich tot de ontwikkeling van praktijkgerichte programma’s voor de Nieuwe Leerweg (vmbo gl/tl)?

Het uitgangspunt van beide trajecten is vergelijkbaar, leerlingen meer praktijkgerichte ervaring opdoen binnen en buiten de school om oriëntatie te verbreden en doorstroom naar het vervolgonderwijs soepeler te laten verlopen. Er wordt daarnaast rekening gehouden met de ontwikkeling van praktijkgerichte programma’s voor de GL/TL en vice versa. De ontwikkeling van de praktijkgerichte programma's havo is een vertaling van de kaders en uitgangspunten zoals gehanteerd voor de ontwikkeling van de praktijkgerichte programma's in de gemengde en theoretische leerweg van het vmbo. Deze zijn in 2020 door SLO ontwikkeld. Voor de praktijkgerichte programma's havo wordt het havo-niveau gezocht op inhoud en op vaardigheden.

Hoe verhoudt de ontwikkeling van praktijkgerichte programma’s voor het havo zich met de curriculumbijstelling voor het funderend onderwijs?

De wetenschappelijke curriculumcommissie heeft advies uitgebracht over de plannen voor het bijstellen van kerndoelen en examenprogramma’s. Ook in de ontwikkeling van praktijkgerichte programma’s wordt rekening gehouden met de aanbevelingen die zijn gedaan.

Scholen voor de doorontwikkelingsfase

Kan een school straks 1 of meerdere praktijkgerichte programma’s aanbieden?

Scholen kunnen meerdere praktijkgerichte programma’s aanbieden.

Is toestemming van de MR/OR nodig?

Ja, er dient toestemming te zijn van de medezeggenschapsraad voor het meedoen aan de doorontwikkelingsfase met een praktijkgericht programma vanaf schooljaar 2022/2023.

Hoelang duurt de doorontwikkelfase? Wanneer kunnen alle havo-scholen praktijkgerichte programma’s aan gaan bieden?

Voor SLO is het noodzakelijk dat er met minimaal twee cohorten wordt geëvalueerd. Dat betekent dat als de doorontwikkelfase in schooljaar 2022/2023 start, ze in ieder geval tot en met schooljaar 2024/2025 zullen duren.

Kan een school alle programma's aanbieden in de doorontwikkelfase of mag er maar 1 worden aangeboden?

Een school die deelneemt aan de ontwikkelfase kan één of meerdere programma’s toepassen. Of alle leerlingen dit dan volgen als keuzevak is aan de school.

Worden de praktijkgerichte programma's toegankelijk voor alle havo-scholen?

Ja, alle havo-scholen kunnen zich voor de doorontwikkelfase aanmelden. Een nieuw vak ontwikkelt met middelen van de overheid dient algemeen toegankelijk te zijn. Van de scholen die zich aanmelden wordt verwacht dat zij aan de gestelde voorwaarden voldoen.

Wat zijn de voorwaarden om mee te mogen doen aan de doorontwikkelfase?

De voorwaarden hiervoor worden in november bekend gemaakt via de website van SLO.

Mag een school in de doorontwikkelfase, die met havo 5 de fase is gestart, het havo 4-jaar met terugwerkende kracht gebruiken?

Nee, dat is niet mogelijk. Havo-scholen kunnen vanaf schooljaar 2022/2023 met leerlingen van start.

Overig

Blijft het havo bestaan?

Dit traject betreft slechts de ontwikkeling van praktijkgerichte programma’s voor het havo, er is geen sprake van een stelselwijziging. Er komen dus vakken bij; de praktijkgerichte programma’s worden toegevoegd aan de vakkenpakketten van de bestaande profielen.

Zijn praktijkgerichte programma straks voor alle havo-scholen verplicht?

Nee, het is aan de havo-school om een praktijkgericht programma aan te bieden.

Komt er ook een groot praktijkgericht programma havo van 320 SLU?

Dit is nog niet bekend.