Specifieke onderwijsbehoeften

21 april 2021

De focusdoelen zijn geschreven voor alle leerlingen, dus ook voor de leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften in het po en s(b)o. Ook voor deze leerlingen hebben we gekeken naar waar in de komende periode extra aandacht aan besteed kan worden.

Passende Perspectieven – Taal en rekenen-wiskunde

Veel leerlingen in het PO en s(b)o met specifieke onderwijsbehoeften volgen één van de drie leerroutes van Passende Perspectieven. Ons advies is om de leerroute verder voort te zetten. Zet de leerling nu vooral niet terug in een lagere leerroute, maar kies ervoor om onderwerpen iets minder diep aan te bieden, of iets minder breed (bijvoorbeeld niet alle percentages aanbieden, maar alleen de meest gebruikte). Daardoor kan je sneller door de stof. Je past je aanbod iets aan, maar het doel blijft gelijk. In Passende Perspectieven zijn al keuzes gemaakt in leerdoelen. Focus op de doelen in de leerroute die bij de leerling past.

Werk je niet met de leerroutes van Passende Perspectieven? Dan kun je bij de reguliere focusdoelen kijken voor Nederlands en rekenen.

Focusdoelen bij de leergebieden

Voor diverse leergebieden zijn focusdoelen gemaakt. Onder de focusdoelen is een extra tabel opgenomen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Het gaat om informatie die handig kan zijn voor wat je hen aanbiedt en hoe je het aanbiedt. Eerst komen algemene inhoudsonderdelen aan bod die extra belangrijk zijn voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Daarna volgen inhoudsonderdelen waar rekening mee gehouden moet worden als het gaat om leerlingen uit specifieke clusters. Bij ieder inhoudsonderdeel is er een toelichting gegeven met daarbij soms ook voorbeelden en doorverwijzingen. De gekozen inhoudsonderdelen sluiten aan bij de reguliere focusdoelen van het leergebied. Goed om te weten: deze informatie betreft geen volledig dekkende lijst aan focusdoelen en so-doelgroepen. Het geeft vooral een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten voor het werken met deze leerlingen.

Profielschetsen

Heb je een leerling in de klas met ADHD, ASS, dyscalculie, dyslexie, een lagere cognitie of TOS? Onderstaande algemene schetsen met handige tips kunnen helpen om leerlingen beter in hun onderwijsbehoeften te ondersteunen. Ze kunnen een rol spelen in het wel of niet behalen van de (focus)doelen.

Tips binnen profielschetsen
ADHD Geef korte duidelijke opdrachten. Laat leerlingen tussendoor bewegen Geef vaak feedback, beloon snel en straf direct. Laat iets zien i.p.v. het mondeling toe te lichten.
ASS Laat waargenomen informatie noteren, zodat de leerling zicht houdt op het proces. Gebruik concreet, expliciet taalgebruik. Vermijd abstract/figuurlijk taalgebruik. Vertel het nut/belang van de opdracht, som of de toets. Werk volgens een vast lesmodel.
Dyscalculie Werk aan een goede basis van evenwichtige rekenontwikkeling. Stimuleer gebruik van de rekenmachine, strategieboekje, en kladpapier. Blijf werken aan de basisvaardigheden. Maak gebruik van het Protocol Ernstige Reken Wiskunde problemen en Dyscalculie (ERWD)
Dyslexie Benut het soms uitzonderlijk visueel geheugen van de leerling. Oefenen met de klank-tekenkoppeling. Zorg voor extra hulp bij lezen en spellen, mondeling verwoorden en het plannen van taken. Maak gebruik van hulpmiddelen, zoals een daisy-speler, laptop, readingpen etc.
Lagere cognitie Bied zoveel mogelijk in een betekenisvolle en praktische situatie aan. Volg het proces en probeer minder te focussen op het product. Probeer het werkgeheugen te versterken, met korte snelle oefeningen. Help bij het organiseren, plannen en structureren.
TOS Herhaal instructie en opdrachten; een tweede keer dezelfde instructie of opdracht horen geeft herkenning en vult weggevallen informatie aan.

Oefen met taalgebruikssituaties.

Geef de leerling extra tijd om zich mondeling te uiten.

Geef extra aandacht aan schriftelijke taal en tekens en symbolen om mondeling taalgebruik te compenseren. Ondersteun de instructie visueel; hang de woorden op aan plaatjes.

Zie ook: