Bianca Lammers en Karin vd Mortel

19 april 2021

We krijgen heel veel vragen van scholen. Ze willen weten waar ze nu op moeten focussen en hoe hun onderwijsaanbod er nu moet uitzien. We willen daar graag een inhoudelijk antwoord opgeven, want we zien dat scholen meteen naar de toetsen willen grijpen. Terwijl we ons echt afvragen of dit nu de manier is waarop je de kinderen weer  binnen kunt halen.

Durf te kiezen

Bianca Lammers en Karin van de Mortel | Onderwijsadviseurs.com

Technisch en begrijpend lezen

Natuurlijk kun je de DMT en de AVI afnemen, maar er zijn meer manieren waarop je zicht krijgt op het leesniveau van je leerlingen. Als het goed is heb je ze de afgelopen periode van thuisonderwijs ook zien of horen lezen. En als dit niet het geval is, dan heb je ze nu weer in de klas om ze te zien en te horen. Benut dat vooral: kijk en luister waar ze staan. Daar heb je echt niet meteen een toets voor nodig.

Om je te helpen bij het luisteren naar de leesontwikkeling van een kind, hebben we de Running Record ontwikkeld. Daarmee kun je heel eenvoudig een goed beeld krijgen van waar je leerling staat. En omdat het zo’n informele tool is, kun je ook heel makkelijk met leerlingen in gesprek.

Het gaat samengevat om deze vragen:

  • Beheerst de leerling de geautomatiseerde leeshandeling?
  • Gebruikt de leerling visuele informatie om tot woordherkenning te komen?
  • Leest de leerling strategisch?
  • Wat zijn opvallende aspecten aan de taakuitvoering?

Extra ondersteuning bij het lezen

In feite gaat het om omgaan met verschillen, zoals je dat altijd al doet in de klas. De interventies die je op basis van de informatie die je bij leerlingen ophaalt, bepalen wat bij die leerlingen de passende aanpak is. We verwijzen voor een overzicht van interventies graag naar het Handboek Technisch Lezen.

We krijgen veel vragen als ‘Moeten we de toetsen afnemen?’ en ‘Welke toetsen moeten we afnemen?’ Ons advies is: ga meten wat je wilt weten en gebruik de gegevens alleen formatief, zodat je weet waar je in je onderwijs op kunt inhaken. Dat betekent dat we scholen afraden om de toets Begrijpend Lezen af te nemen: die heeft alleen een signalerende functie en geen diagnostische, dus dat is op dit moment niet relevant.

Na de zomer zagen we ook zo’n toetspiek: sommige teams waren weken druk met toetsen afnemen en gegevens analyseren, en vroegen zich daarna pas af wat ze er nou eigenlijk aan hadden gehad. Focus dus meteen op je onderwijs en denk na over de vraag wat je gaat inzetten om tot inzichten te komen. We hebben daar een handig schema met richtvragen voor ontwikkeld, dat je op onderdelen kunt invullen.

Taalonderwijs

Om scholen te begeleiden gaan we vaak heel concreet met de blokvoorbereiding aan de gang. Gewoon gaan zitten met de taalmethode en met de pen in de hand er doorheen: wat gaan we wel doen, wat slaan we over. Stel jezelf bijvoorbeeld de vraag of je de leerlijn woordenschat uit de methode niet beter kunt overslaan, als je via je leeslessen inzet op rijke teksten met daarin aandacht voor woordenschat.

Tijd om keuzes te maken

Van een school met veel zwakke lezers kregen we de vraag of ze nog Engels in groep 4 moesten aanbieden, of dat ze dat maar even moesten laten. Zulke vragen kunnen ons echt verbazen. Durf keuzes te maken en ja, laat Engels dan maar even vallen.

< Terug


intro

Nu de leerlingen weer naar school komen, denk je opnieuw na over je onderwijsaanbod rondom taal en lezen. Je wilt graag zo snel mogelijk een beeld krijgen van waar ze staan in hun taal- en leesontwikkeling. Hoe doe je dat? En hoe geef je je onderwijs vervolgens zo vorm dat je alle leerlingen stimuleert en ondersteunt om weer stappen te zetten in hun taal- en leesontwikkeling? SLO-er Joanneke Prenger zette al eerder op een rijtje welke leerdoelen in deze periode de prioriteit zouden moeten krijgen. Maar hoe doe je dat in de praktijk? Voor deze serie vroegen we mensen die actief betrokken zijn bij het taalonderwijs naar hun ervaringen en ideeën. Wat denken zij dat nu belangrijk is?