Domein A: Vaardigheden

11 mei 2020

De algemene vaardigheden zijn vak- en profieloverstijgend. Het betreft vaardigheden die voor alle vakken, dus ook voor biologie, van belang zijn.

De vaardigheden zijn onderverdeeld in algemene vaardigheden (A1 t/m A4), natuurwetenschappelijke vaardigheden (A5 t/m A9) en biologische vakvaardigheden​ (A10 t/m A16). De eerste twee categorieën zijn voor biologie, natuurkunde, scheikunde en NLT vrijwel identiek geformuleerd. De vakvaardigheden zijn uiteraard specifiek voor het vak.

Voor havo en vwo zijn de vaardigheden grotendeels gelijkluidend en daarom in deze handreiking gezamenlijk uitgewerkt.

Algemene vaardigheden

De algemene vaardigheden zijn vak- en profieloverstijgend. Het betreft vaardigheden die voor alle vakken, dus ook voor biologie, van belang zijn.

A1 Informatievaardigheden gebruiken

A2 Communiceren

A3 Reflecteren op leren

A4 Studie en beroep

Natuurwetenschappelijke, wiskundige en technische vaardigheden

De natuurwetenschappelijke vaardigheden omvatten vaardigheden die niet alleen voor biologie maar voor alle natuurwetenschappen van belang zijn en daar gebruikt worden. Ze benadrukken de samenhang van de verschillende vakken.

A5 Onderzoeken

A6 Ontwerpen

A7 Modelvorming

A8 Natuurwetenschappelijk instrumentarium

A9 Waarderen en oordelen*

Biologische vakvaardigheden

Welke vaardigheden zijn specifiek voor biologie? Dan kun je denken aan het determineren van organismen of het werken met een microscoop​, maar misschien wel belangrijker is het om een 'biologische' manier van kijken en denken te beheersen. De vakspecifieke vaardigheden voor biologie in het examenprogramma leggen daarom de nadruk op de manier van denken van biologen.

A10 Beleven

A11 Vorm-functie-denken*

A12 Ecologisch denken*

A13 Evolutionair denken*

A14 Systeemdenken*

A15 (havo) / A16 (vwo) Contexten

A16 (havo) / A15 (vwo) Kennisontwikkeling en - toepassing

​*: Bij deze vaardigheden is goed kunnen redeneren heel belangrijk. Zie daarvoor ook Leren redeneren met de SPA+.