Doorlopend programma praktijknabije LOB
Een gemeenschappelijk kader voor de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg.

Praktische sectororiëntatie in de onderbouw van de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg heeft op veel scholen vooral een wervend karakter en geen loopbaanoriënterend karakter. Van LOB in de bovenbouw is dikwijls geen sprake omdat veel scholen er vanuit gaan dat de leerling al gekozen heeft voor een richting en leerlingen zich via het beroepsgerichte programma verder kunnen oriënteren. In de praktijk blijkt dat deze leerlingen het moeilijk vinden een keuze te maken voor een vervolgopleiding.

Het hebben van een duidelijke beroepsinteresse is een belangrijke succesfactor in de overstap naar het mbo (Neuvel & Van Esch, 2004, 2005, 2006). Leerlingen die aan het einde van het vmbo niet of niet-goed weten wat ze willen worden, hebben een grotere kans niet geplaatst te worden in de vervolgopleiding waar ze zich voor aanmelden. Ze stoppen vaker met hun mbo-opleiding, switchen sneller en lopen daarmee vaker studievertraging op. Gemiddeld genomen weten leerlingen van de meer praktisch gerichte leerwegen vaker wat ze willen worden dan leerlingen van de theoretisch gerichte leerwegen. Ook zijn de leerlingen uit de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen dikwijls zekerder van hun keuze dan leerlingen uit de gemengde en theoretische leerweg. Toch heeft ongeveer één op de vijf leerlingen van de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte leerweg nog helemaal geen idee van wat hij/zij wil worden (Neuvel & Van Esch 2010).

Op verzoek van SPV heeft SLO in samenwerking met het scholen criteria/randvoorwaarden opgesteld die leiden tot een modernisering en kwaliteitsslag voor LOB in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg. Dit heeft geleid tot een opzet voor een doorlopend programma voor LOB; een checklist om de huidige LOB-praktijk bij u op school te toetsen en een begrippenlijst ter bevordering van een eenduidig taalgebruik.

Bij het ontwikkelen van een programma voor praktijknabije LOB is aangesloten bij de huidige visie op LOB, mede ontwikkeld op basis van diverse onderzoeken naar Loopbaanoriëntatie en Begeleiding (Meijers, Kuijpers & Bakker, 2006; Kuijpers, Meijers & Bakker, 2006; Meijers, Kuijpers & Winters, 2010). In deze theorie staat niet de (eenmalig) geïnformeerde keuze centraal maar het keuzeproces, het leren kiezen. Het gaat erom dat leerlingen vaardiger worden in het maken van keuzes en het keuzeproces leren doorgronden. Het onderwijs kan daar volgens de ontwikkelde theorie een bijdrage aan leveren door aandacht te besteden aan het ontwikkelen van loopbaancompetenties.

De uitgangspunten voor een doorlopend programma voor praktijknabije LOB zijn:
Ervaringsgericht, praktijknabij, betekenisvol, vraaggestuurd en reflectief. Deze uitgangspunten dragen bij tot het ontwikkelen van loopbaancompetenties. Daarbij komt dat het keuzeproces gezien moet worden als een proces in een doorlopende leerlijn dat start in de onderbouw van het vmbo.

Voor vragen over LOB kunt u contact opnemen met Viola van Lanschot Hubrecht.

Downloads:
  • Checklist_doorlopende_leerlijn_LOB.pdfChecklist LOB.pdf ( 164 KB )
    De checklist is bestemd voor scholen die hun huidige LOB-praktijk willen toetsen. De checklist is te gebruiken als 0-meting en als waarderingskader. Met de uitkomsten hiervan kunt u het LOB-beleid op de school aanpassen.  Voor de verklaring van de LOB-begrippen zie de LOB-begrippenlijst.
  • Begrippenlijst_1_LOB_.pdfBegrippenlijst_1_LOB_.pdf ( 159 KB )
    De begrippenlijst is een aanvulling op de checklist LOB en het doorlopend programma LOB. De lijst is bedoeld als een hulpmiddel om in het bestaande woud van begrippen 'door de bomen het (LOB) bos' te zien, en richting te geven bij het ontwikkelen van een doorlopende leerlijn LOB.
  • Literatuurlijst.pdfLiteratuurlijst.pdf ( 72 KB )
  • doorlopend-programma-voor-lob-in-bbkb.pdfDoorlopend programma voor LOB in bb/kb ( 126 KB )
    Het doorlopend programma voor praktijknabije LOB ontwikkeld voor de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg is bedoeld voor scholen die hun LOB-programma willen optimaliseren. Deze voorbeeldmatige uitwerking geeft op hoofdlijnen, de inhoud van een doorlopend en samenhangend programma weer. Met deze handreiking kunt u uw huidige LOB-programma toetsen op de kenmerken van praktijknabije LOB, of kunt u keuzes maken voor de inhoudelijke inrichting van een programma praktijknabije LOB. (Let op: A3 formaat)