Ad 4. Individueel traject voor alle (begaafde) leerlingen
Op de Big-Picturescholen in de Verenigde Staten wordt voor en met iedere leerling afzonderlijk een leerplan gemaakt, op basis van zijn talenten, interesses en behoeften. Er zijn geen toetsen of cijfers maar persoonlijke voortgangscriteria waarmee de presentaties en portfolio’s van leerlingen worden besproken. Elk week twee dagen leren in de praktijk op een stageplek, vormt een vast onderdeel van het leerplan. Op een Big-Pictureschool zitten maximaal 150 leerlingen.

In Nederland benaderen de kleinschalige Iederwijsscholen zo’n vorm van individuele talentontwikkeling. Op deze scholen zijn deskundige docenten en allerlei leermaterialen aanwezig maar er is geen centraal leerplan of rooster: de leerlingen bepalen zelf wat ze doen, wat ze leren en in welk tempo. Ook vernieuwingsscholen zoals UniC in Utrecht en !mpulse in Leeuwarden besteden veel aandacht aan het ontwikkelen van de talenten van de leerlingen via eigen leervragen en –trajecten. Individuele groei wordt niet alleen via een portfolio maar ook door intensieve leerlingbegeleiding gevolgd. Persoonlijke effectiviteit en zelfreflectie zijn daarbij belangrijk maar ook samen werken en leren.

Een tendens op veel reguliere scholen die aan talentontwikkeling doen is dat leerlingen een individuele begeleider krijgen die de talentontwikkeling van de leerling volgt. Steeds vaker komen begaafde basisschoolleerlingen alvast naar het voortgezet onderwijs. Ze volgen een aantal vakken maar blijven nog op de basisschool. Die leerlingen doen dan ook vaak eerder examen in die vakken en kunnen daardoor hun schooltijd optimaal benutten. Meestal worden deze leerlingen ook persoonlijk  begeleid.