Ad 2: Begaafd op één gebied: kunstzinnig, cognitief, technisch, sportief
Voor kunstzinnig begaafde leerlingen zijn er cultuurprofielscholen. Deze scholen kiezen er voor de vrije ruimte in het programma te gebruiken door zich te profileren op het gebied van kunst en cultuur. Het aanbod kan verschillende disciplines omvatten of één specifieke discipline. Cultuurprofielscholen integreren de kunstvakken in andere vakken en werken nauw samen met culturele instellingen. Het aanbod is bestemd voor alle leerlingen van alle schooltypen en voor alle leerjaren. Sommige scholen bieden een apart programma voor getalenteerde leerlingen die willen doorstromen naar het kunstonderwijs.

Daarnaast zijn er ook scholen zonder de status cultuurprofielschool die veel organiseren op cultureel gebied. Geïnteresseerde leerlingen of hele klassen nemen daar deel aan theaterprojecten, schrijfwedstrijden, muziekworkshops, filmcursussen et cetera.

Veel scholen stellen voor cognitief begaafden een vwo+-klas samen. Deze klas kan in z’n geheel een onderwijsaanbod op hoog niveau krijgen. Ook zie je vaak het curriculumsysteem van compacten en verrijken: leerlingen krijgen een compact en daardoor sneller programma bij de vakken waar ze goed in zijn waardoor ze in de vrijgekomen tijd verrijkende taken kunnen doen, bijvoorbeeld in de vorm van (onderzoeks)projecten.

Soms kunnen leerlingen één vak volgen op een hoger niveau of versneld eindexamen doen.

Het technasium is een onderwijsstroom voor technisch begaafde leerlingen in vwo en havo waarin het nieuwe examenvak Onderzoek en Ontwerpen van klas 1 tot en met het eindexamen centraal staat. Leerlingen krijgen de kans om aan hun persoonlijke kwaliteiten te werken en zich vaardigheden eigen te maken die aansluiten bij de praktijk van hoger opgeleide bètatechnici. Samenwerking met bètatechnische beroepsbeoefenaren, bedrijven en vervolgopleidingen is ook een belangrijk aspect van het technasium. Echte opdrachtgevers, een kijkje nemen in een fabriek, bouwplaats, ziekenhuis of natuurgebied hoort bij het leren op een technasium.

Ook andere scholen bieden leerlingen met goede cijfers of interesse voor bètavakken extra mogelijkheden om hun talenten te ontwikkelen, bijvoorbeeld in een scienceklas, door deelname aan Olympiades of andere wedstrijden, door samenwerking met universiteiten war leerlingen gastcolleges kunnen volgen of speciaal voor hen ontwikkelde pre-Universityprogramma’s.

Sportief begaafde leerlingen kunnen op steeds meer scholen kiezen voor een sportklas of sporttraject waardoor ze extra uren sport krijgen en kennismaken met allerlei takken van sport, soms ook op locaties buiten de school, soms ook door het bezoeken van sportwedstrijden.