Werkwijze van beoordeling

Op welke wijze worden de leerresultaten inzichtelijk gemaakt?

De leergebiedoverstijgende kerndoelen hebben tot doel leerlingen competenter te maken op de vier thema's. Of leerlingen na het volgen van een programma (of een specifiek aanbod) ook werkelijk  competenter zijn geworden, dat zal moeten worden getoetst. Er zijn echter geen formele criteria vastgelegd aan de hand waarvan een school kan bepalen of een leerling op een bepaald gebied competent is. Scholen zullen zelf moeten vaststellen in welke mate een leerling competenties heeft ontwikkeld. Het is essentieel dat de school per uitstroomprofiel en per thema heeft geformuleerd:

  • welke competenties van belang worden geacht voor dit uitstroomprofiel en dit thema;
  • op welke wijze getoetst wordt of een leerling binnen een bepaald domein competent is;
  • welke achtereenvolgende stappen moeten worden genomen in de competentieontwikkeling;
  • op welke wijze de competentieontwikkeling van de leerlingen wordt vastgelegd;
  • op welke wijze maatwerk gerealiseerd wordt.

Stapsgewijs

Zorg ervoor dat u per fase en per uitstroomprofiel en per thema bepaald heeft welke competenties een leerling moet kunnen aanwenden op het moment dat hij/zij zal uitstromen naar een vervolgopleiding, naar de arbeidsmarkt of naar een dagactiviteitencentrum.
De gehanteerde leermiddelen voorzien niet altijd in toetsmateriaal. In dat geval is het van belang dat u zelf beoordelingsmateriaal en werkwijzen ontwikkelt. Het gaat er niet om dat leerlingen één keer bepaald, gewenst gedrag vertonen maar dat zij in staat zijn om in verschillende situaties steeds weer het gewenste gedrag weten aan te wenden. Dat vraagt om een uitgebreid toets- en beoordelingsarsenaal.

Competentieontwikkeling is geen lineair proces maar voltrekt zich sprongsgewijze. Dit vraagt om alertheid op signalen die leerlingen geven en daarmee om een min of meer permanent instrumentarium om de competentieontwikkeling in kaart te brengen. Het leerlingvolgsysteem of het ontwikkelingsvolgsysteem lijkt het geëigende instrument om de competentieontwikkeling van leerlingen vast te leggen en te volgen. Monitoring van de individuele competentieontwikkeling kan er toe leiden dat maatwerktrajecten worden ingezet.

Type instrumenten

Leerresultaten/competentieontwikkeling kunnen worden vastgesteld aan de hand van / met behulp van:

  • competentielijsten;
  • observaties;
  • rollenspelen;
  • ontwikkelingsgesprekken met de leerling;
  • voortgangsgesprekken op een stagebedrijf.

Links

Voor Arbeidstoeleiding geeft de website Toolbox Assessment (Kenniscentrum Arbeidstoeleiding Nederland) het meest complete overzicht. Hier worden alle assessmentinstrumenten gericht op arbeidstoeleiding gerubriceerd en beoordeeld.

Onderstaande instrumenten staan niet in de genoemde toolbox, ze zijn breder gericht dan op arbeid en opleiding, bijvoorbeeld ook inventarisisatie algemeen en specifieke competenties met betrekking tot redzaamheid (naast werken ook voor domeinen wonen, vrijetijd (persoonlijke relaties / ontwikkeling) en maatschappelijke functioneren. 

  • Taksatieschaal: instrument voor het inventariseren van dagelijkse persoonlijke redzaaamheid en mogelijkheden, zelfstandig functioneren en de benodigde ondersteuning (zorg, hulpmiddelen).
  • INVRA: (inventarisatie van redzaamheidsactiviteiten) is een competentielijst waarmee waarnemingen van - en groei in competenties kunnen worden vastgesteld.