In dit rapport van Bosch, Spierenburg en Van der Wielen vindt u de resultaten van een inventariserend onderzoek op het terrein van arbeidstoeleiding bij vso-scholen.
Het Europees Sociaal Fonds (2007-2013)
ESF kent drie doelstellingen. Ten eerste wil het de achterblijvende regio’s/gebieden ontwikkelen. Daarnaast wil het fonds de probleemgebieden bij hun omschakeling ondersteunen. En ten derde wil ze het beleid en de stelsels inzake onderwijs/opleiding en werkgelegenheid.
LIESA: Landelijk Informatie- En Steunpunt Arbeidstoeleiding
LIESA levert een bijdrage aan het goed voorbereiden van leerlingen in het speciaal onderwijs op arbeid. Ook wil LIESA voor schoolverlaters de overgang van onderwijs naar arbeid verbeteren. LIESA inventariseert en verspreidt aanwezige kennis en ervaringen en stimuleert de uitwisseling van kennis en het uitzetten van beleid ten aanzien van arbeidsvoorbereiding en -toeleiding. De kennisbank bevat veel informatie, producten en projecten over arbeidstoeleiding.
Taakgroep vso/arbeid van LVC3
Deze werkgroep is actief op het terrein van het vormen van een ondersteuningsstructuur voor scholen bij het totstand brengen van goede arbeidstoeleiding en arbeidsintegratie. Het plan om een bureau 'Arbeid' op te richten wordt clusteroverstijgend bekeken.
Begeleid ontdekkend leren
Boek van Chris ten Besten en Audry van Vulpen voor begeleiders in het werkveld hoe je op een adequate manier mensen met een verstandelijke beperking kunt ondersteunen. Het is een praktiche uitwerking van 'Het eigen initiatief model' en is bedoeld om flexibiliteit en zelfstandigheid te vergroten, zodat mensen met een verstandelijke beperking leren hoe ze de regie over leven kunnen nemen.
Tuinonderhoud en Dierverzorging
Het pakket Tuinonderhoud/Dierverzorging bestaat uit een Handleiding, Binnen/Winterboek, Tuinboek en een Dierenboek. Dit programma bevat werkbladen waarop activiteiten in een serie strips worden afgebeeld. Het pakket is onderverdeeld in drie soorten activiteiten: dieren, de wintermaanden en activiteiten in het voorjaar, zomer of najaar die buiten moeten gebeuren. De diverse vaardigheden zijn nauwkeurig geanalyseerd in de achtereenvolgende deelhandelingen. Onderwerpen zijn onder andere: vogels in de tuin, een dag uit een hondenleven, planten, een kerststukje maken, zaaien, gras harken en onkruid wieden. Het programma biedt differentiatiemogelijkheden. Er zijn zogenaamde A-, B- en C-activiteiten (van makkelijk naar moeilijk) te onderscheiden. Het materiaal is zo uitgebreid en divers dat er zoveel mogelijk op het individu toegesneden activiteiten kunnen plaatsvinden.
Werkportfolio
Een competentiegericht pakket voor het werken in de keuken, in de horeca, techniek, schoonmaak en bakkerij. Allerlei vaardigheden komen aan bod en worden stapsgewijs in foto's en woord aangeboden. Het aanbod is voorbereidend op de AKA-praktijkexamens, maar kan met wat extra begeleiding gebruikt worden voor een aantal leerlingen in het vso-zml.
Heft in eigen Handen
Deze methodiek kan arbeidstoeleidende activiteiten structureren. Het biedt een digitaal assesment, coaching en ontwikkeling van de vso-/pro-leerling via gerichte afspraken voor competentie-ontwikkeling. Het draagt bij aan profilering van de leerlingen op de arbeidsmarkt.
Zedemo Arbeidstraining
Zedemo Arbeidstraining is een trainingssysteem dat gebaseerd is op bestaande testmethodes. Met het trainingsmateriaal kunnen alle vaardigheden geoefend worden die de leerlingen tegenkomen in het arbeidsproces. Er is een basispakket dat bestaat uit 6 verrijdbare leskisten die verschillende motorische basisvaardigheden trainen volgens een duidelijke instructie.
Mast en Ruward testen
Met deze testkisten kan de stagecoördinator in het vso, samen met de leerling bepalen welke richting op de arbeidsmarkt of de sociale voorziening veel kansen biedt voor de leerling. Ze kunnen door deze testen kijken wat goed gaat en wat er nog geoefend moet worden.
Tara, Elo voor ZML
Zes ZML-scholen van het REC Zuid-Holland de Nachtegaal hebben met de stichting Ookjij.nl en het CED een elektronische leeromgeving gemaakt voor zeer moeilijk lerenden. Een leuk cadeautje kopen voor een vriendin, een eitje koken, je werkplek netjes houden. Op Tara krijgen leerlingen door middel van digitale fotoverhalen en oefeningen een beeld van dagelijkse situaties. Al het materiaal sluit aan bij de kerndoelen rond oriëntatie op mens en samenleving, wonen, werken en vrije tijd voor het zml onderwijs aan leerlingen van 8 tot 20 jaar.
SVA (Schoolontwikkeling VSO Arbeidsvoorbereiding) Cursussen
Schoonmaken in de groothuishouding; Onderhoud plantsoen; Beheren van het schoolmagazijn; Werken in de keuken.
SOL (Stageondersteunende leergangen)
Schoonmaken met microvezelmaterialen; Werken in de textiel; Werken in de kinderopvang; Werken in de zorg; Detailmedewerker; Heftruckbestuurder; Machinale houtbewerking en banktimmeren.
Methodiek voor arbeidsvoorbereiding
Met SVA (Schoolontwikkeling VSO Arbeidsvoorbereiding) zijn verschillende programma’s ontwikkeld voor leerlingen die geen reguliere beroepsopleiding kunnen volgen. Een van de mogelijkheden is de leerlingen ervaring op te laten doen bij de facilitaire dienst van de school. Ook is een 'stage ondersteunende leergangen' (SOL) ontwikkeld. De programma's kunnen worden afgesloten met een toets. Leerlingen die voldoen aan de eindtermen ontvangen een verklaring. Het toetsen van de leerlingen en het uitreiken van verklaringen wordt door het Bureau Toetsing & Verklaring verzorgd.
Arbeidsmarktgerichte leerweg
Op het Hoenderloo College is een gefaseerde aanpak ontwikkeld met aandacht voor arbeidstraining en een brede oriëntatie op beroepsmogelijkheden, zodat de leerlingen een bewuste keuze kunnen maken. De leerlingen worden actief betrokken bij het uitstippelen van hun leerproces. KPC Groep ontwikkelde deze arbeidsmarktgerichte leerweg samen met scholen.
Landelijk kader VSO Arbeidstoeleiding
SLO heeft een project gestart om verschillende leerplankaders te inventariseren die van toepassing zijn op Pro/LWOO, VMBO en de problematiek rond doorlopende leerlijnen PrO-VMBO / MBO en de rol van kwalificaties daarbinnen.
Jobcomposer
Project om gezamenlijk instrumenten en expertise te ontwikkelen voor de fuctie van jobcomposer. De website biedt een handleiding, omschrijvingen van de jobcomposer, van trajecten met leerlingen, tips voor het netwerken en meer om een goede arbeidstoeleiding tot stand te brengen.
Werktank.nl
Werktank.nl is een online database voor het praktijkonderwijs met aansprekend lesmateriaal voor de praktijkvakken. De filmpjes en praktijkkaarten op deze website laten leerlingen zien hoe ze een praktijkhandeling moeten aanpakken en wat ze daarbij nodig hebben.