Doorlopende leerlijnen taal en rekenen

Passende Perspectieven voor leerlingen die niveau 1F nu niet halen

Uit het Rapport Meijerink bleek al dat er een groep leerlingen is die het fundamentele referentieniveau (1F) niet haalt op 12-jarige leeftijd. Sinds januari 2010 werkt het project Passende Perspectieven aan een specifiek referentiekader voor deze doelgroep, waarbij het doel is deze leerlingen een realistisch en dus passend perspectief te bieden.

Twee groepen leerlingen
Leerlingen die 1F (nog) niet halen kunnen zowel in het regulier of speciaal basisonderwijs als in het speciaal onderwijs zitten. Omdat het lastig blijkt om precies aan te geven over welke leerlingen het gaat  onderscheidt Passende Perspectieven globaal de volgende twee groepen leerlingen:

  • leerlingen met (boven) gemiddelde capaciteiten, maar met een specifieke beperking die van invloed is op het taal- en rekenniveau (bijvoorbeeld blind, doof, autisme, dyslexie, ...)
  • leerlingen met minder capaciteiten, die daardoor een lager taal- en/of rekenniveau halen

Soorten opbrengsten
Bij een ‘specifiek referentiekader’ kan aan verschillende opbrengsten gedacht worden. Zo zijn er bijvoorbeeld leerlingen met een specifieke stoornis of beperking die niveau 1F wel kunnen halen door de juiste hulpmiddelen op het juiste moment in te zetten. Het project ‘Passende perspectieven’ geeft aan wanneer hulpmiddelen het beste ingezet kunnen worden.
Andere leerlingen halen 1F ook niet met extra hulpmiddelen of extra inspanning. Voor deze leerlingen is het belangrijk om niet te vroeg, maar wel op tijd, keuzes te maken in na te streven doelen.
Met een uitwerking van doelen en inhouden in leerroutes, wordt leerkrachten en begeleiders houvast  geboden om een efficiënt en evenwichtig aanbod samen te stellen.  De verwachting is dat hierdoor meer leerlingen  1F zullen halen. Andere leerlingen halen 1F niet, maar komen wel verder dan nu het geval is. Hoe dan ook krijgen alle leerlingen een beter bij hen passend aanbod.

Met wie werken we samen?
Natuurlijk zijn er al veel instellingen bezig met het ontwikkelen van materialen en middelen om de betreffende doelgroepen beter te bedienen. Passende Perspectieven zal zoveel mogelijk gebruik maken van wat al is ontwikkeld en wat bekend is uit onderzoek en praktijk. Daarvoor wordtniet alleen samengewerkt met taal- en rekenexperts, maar ook met leerkrachten, docenten en zorgcoördinatoren voor een zo breed mogelijk draagvlak.

Wat kan  het voor u betekenen ?
In de praktijk heeft u waarschijnlijk, in meer of mindere mate, te maken met leerlingen uit de beschreven doelgroep. Wat is een passend onderwijsaanbod voor deze leerlingen, wat hebben zij nodig, wat vraagt het vervolgonderwijs van hen? Op deze vragen kunt u een onderbouwd antwoord geven als de uitwerkingen van Passende Perspectieven klaar zijn. Maatwerk blijft nodig, maar het zal u houvast bieden en er zal meer eenheid en doorgaande lijn kunnen komen in de keuzes die op verschillende scholen worden gemaakt.

Wat zijn de opbrengsten tot nu toe?
Het project is gestart in januari 2010. In het vooronderzoek is onder andere een inventarisatie uitgevoerd van projecten en materialen die gericht zijn op leerlingen met taal- en rekenproblemen en zijn er scholen bezocht om te onderzoeken waar behoefte aan is en wat er in het vervolgonderwijs van de leerlingen verwacht wordt.
De eerste stappen zijn nu gezet: de doelgroepen zijn nader omschreven en er is een opzet gemaakt van drie mogelijke leerroutes waar deze leerlingen in zouden kunnen zitten. Deze zijn op 28 april 2010 voorgelegd aan een groep taal- en rekenexperts die er vanuit verschillende achtergronden en expertise  naar heeft gekeken. De experts herkenden de dilemma's en uit de discussies werd duidelijk dat een scherpe afbakening van de doelgroep niet eenvoudig en wellicht niet wenselijk is. Bovendien is het van belang om zorgvuldig bij te houden of een leerling nog in de juiste leerroute zit om  te vroege selectie te voorkomen. 
De experts hebben een begin gemaakt met het aangeven van prioriteiten in doelen en met het benoemen van vormen van ondersteuning en hulpmiddelen.

Wat kunt u nog verwachten?
Het is niet mogelijk om voor alle denkbare doelgroepen complete uitwerkingen te maken, wel  een uitwerking van één of meer leerroutes met een handreiking die houvast biedt om:

  • een leerling in een leerroute te plaatsen en een mogelijke manier om te ‘monitoren’ ;
  • te bepalen welke doelen en inhouden het meest relevant zijn voor leerlingen uit de
    betreffende leerroute waarbijbenodigde keuzes  al gemaakt zijn op grond van discussies met experts en velddeskundigen;
  • een keuze te maken uit geschikte hulpmiddelen of vormen van ondersteuning.

Via deze website zal steeds informatie beschikbaar komen over ontwikkelingen en opbrengsten van het project Passende perspectieven.

Vragen?
Voor vragen over het project Passende Perspectieven kunt u contact opnemen met:
Nina Boswinkel (rekenen) en Mieneke Langberg (taal).