2017

Zet het leerplan naar je hand
Didactief, december 2017
Onderzoeker Monique Volman en projectleider Nienke Nieveen zien hoe verfrissend het kan zijn als een school met het eigen curriculum aan de slag gaat. Maar soms is het ook een worsteling. 'Scholen moeten meer ondersteund worden.'

Toptraject: koninklijke route van vmbo naar hbo
Van twaalf tot achttien, december 2017
Vmbo-tl is voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs, maar kent uitsluitend algemeen vormende vakken. De leerweg is een tussenstation naar vervolgonderwijs: mbo of havo. Opleidingen die flink van elkaar verschillen. Hoe bereid je je leerlingen voor op een succesvolle verdere opleidingscarrière? Hoe stel je vast waar hun kansen liggen? Een interessante oplossing is het Toptraject, een doorlopende route tl-mbo-hbo. In Twente al een vertrouwd fenomeen. Vincent Schenke (VMBO De Spindel in Hengelo) en Jan Sniekers vertellen hierover.

Gezonde leefstijl in het voortgezet onderwijs
GLOS, november 2017
Gezonde leerlingen presteren beter! Een goede reden om in de les een gezonde leefstijl prominent aan de orde te stellen. Het Leerplankader Sport, bewegen en gezonde leefstijl kan daarbij een goede hulp zijn. Wilt u het thema voeding en beweging (fysiek actief) meer aandacht geven? Wilt u het thema genotmiddelen een nog duidelijkere plaats geven binnen de sociaal emotionele ontwikkeling van uw leerlingen? Vindt u het thema relaties en seksualiteit belangrijk voor de onder- en bovenbouw? Dit zijn allemaal voorbeelden van gezonde leefstijlthema’s die actueel zijn en aandacht vragen in het voortgezet onderwijs.

Rekenen vanuit leerdoelen
Didactief, november 2017
Inzicht in hun leerproces motiveert leerlingen. Maar dan moet je wel weten waar je precies naartoe werkt. Voor rekenen/wiskunde zijn er nu tussendoelen: handig bij formatief evalueren.

SLO ontwikkelt doorlopende leerlijn PO-VO digitale geletterdheid
PrimaOnderwijs, november 2017
Jongeren publiceren vaak foto's en video's van zichzelf of van anderen, maar zijn zich nog niet bewust van de consequenties. Hoe kunnen we ICT gebruiken om leerlingen te leren nadenken, organiseren, communiceren en samenwerken? In het onderwijs van de toekomst verdient digitale geletterdheid een prominente plaats. Samen met scholen ontwikkelt SLO een doorlopende leerlijn po-vo digitale geletterdheid. Er is een leerplankader met inhouden en doelen.

Leernetwerken formatief evalueren gestart - Van losse eilandjes naar schoolbeleid rond formatief evalueren
Van twaalf tot achttien, november 2017
Veel scholen zijn ermee bezig: formatief evalueren. Ze willen af van het eenzijdig afrekenen op cijfers en zoeken een manier om leerlingen verantwoordelijk te maken voor hun eigen leerproces. Formatief evalueren is geen makkelijk toepasbare methode en dat maakt de uitdaging extra groot. SLO en de VO-raad starten daarom met twee leernetwerken formatief evalueren. Hierbij maken 23 scholen een plan van aanpak voor het succesvol invoeren van formatief evalueren op hun school.

Examenvak M&O ondergaat metamorfose - nieuw vak bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid
Van twaalf tot achttien, november 2017
Vanaf schooljaar 2018/2019 verdwijnt het havo- en vwo-vak management & organisatie (M&O), om plaats te maken voor het landelijke examenprogramma bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Deze vernieuwingsslag maakt het vak concreter, zorgt voor een duidelijke link tussen bedrijven en particulieren en zet financiële zelfredzaamheid van leerlingen centraal.

Onderwijsinnovatie-etalage maakt leermiddelenmarkt beter inzichtelijk
De leermiddelenmarkt ontwikkelt zich snel. Hoe houd je zicht op de laatste ontwikkelingen in de leermiddelenmarkt? Welke innovatieve leermiddelen kun je inzetten in de klas? Om op een gemakkelijke manier inzicht te krijgen in de laatste ontwikkelingen lanceerden Kennisnet en SLO de Onderwijsinnovatie-etalage.

Hoe het onderwijs de digitale werkelijkheid moet en kan bijhouden
In het onderwijs van de toekomst mogen digitale vaardigheden niet ontbreken. Allard Strijker, leerplanontwikkelaar bij SLO, vindt het belangrijk dat we met elkaar bewust kijken naar de consequenties van de razendsnelle digitale ontwikkelingen die nu plaatsvinden. Het is de uitdaging voor het onderwijs om antwoorden te vinden op de vraag wat alle leerlingen in die context moeten leren.

Zo maak je een schoolexamen
Didactief, oktober 2017
In het vmbo nieuwe stijl maken scholen de examentoetsen voor de keuzevakken in de beroepsgerichte programma's zelf. Scholen kunnen zo inspelen op lokale behoeftes en hun leerlingen meer maatwerk bieden. Dat is veel werk, maar biedt ook kansen.

Kunst ruiken, zien en voelen
Van twaalf tot achttien, oktober 2017
Met ingang van dit schooljaar is er een nieuw examenprogramma CKV. Dit examenprogramma start in klas 4 havo en vwo. Het uiteindelijke examencijfer zal voor havo worden toegekend in examenjaar 2019 en voor vwo in 2020. Het programma biedt ruimte voor schooleigen invulling; de handreiking schoolexamen CKV wil docenten hiermee op weg helpen.

Waar leg jij de lat?
Tafel van 10, editie 2017
Jaarlijks wordt in de eerste week van oktober de Nationale Onderwijsweek gehouden. In 2017 is het thema 'gelijke kansen', een breed onderwerp dat je vanuit diverse invalshoeken kunt bekijken. Tien organisaties die nauw betrokken zijn bij het onderwijs geven in Tafel van 10 vanuit eigen kennis en expertise een kijk op het thema. In bijdrage 3 gaat SLO in op de vraag hoe leerdoelen kunnen helpen om leerlingen optimale kansen te bieden.

Inspirerende site voor leerlingen en docenten
NVOX, september 2017
De vragenbank van de International Junior Science Olympiad (IJSO) is online. Deze nieuwe website vol oefenopgaven heeft een dubbele functie. Enerzijds stimuleert en ondersteunt het scholieren bij hun deelname aan de voorrondes en hoofdrondes van de IJSO, anderzijds zijn de vragen natuurkunde, biologie en scheikunde zeer geschikt voor docenten om te gebruiken voor het opstellen van toetsen.

Kijk op creatieve ontwikkeling 
PrimaOnderwijs, september 2017
Concrete lesvoorbeelden helpen leraren om de theorie van het 'leerplankader kunstzinnige oriëntatie' te vertalen naar de praktijk en de stappen in het creatieve proces inzichtelijk te maken. Toch schieten woorden weleens te kort om de beschrijven wat er in een les beeldend, dans, drama, muziek of cultureel erfgoed aan bod kan komen. Daarom heeft SLO de lesvoorbeelden aangevuld met korte filmpjes.

Zoeken naar vorming: over tradities, bewegingen en scenario's
Van twaalf tot achttien, september 2017
Een tijdje was er sprake van dat ‘persoonsvorming’ deel uit zou gaan maken van het beoogde kerncurriculum voor het funderend onderwijs. Naast ‘vaardige’ studenten of werknemers en ‘waardige’ burgers, zou onderwijs, aldus Paul Schnabel c.s., ook ‘aardige’ mensen moeten helpen voortbrengen. Op aangeven van de confessionele partijen is dit onderdeel inmiddels uit de plannen voor een eventuele curriculumherziening geschrapt. Persoonsvorming is sterk verbonden met vragen naar het hoe en het waartoe van onderwijs. In Nederland kun en moet je dat, aldus de Kamer, op schoolniveau, en dus niet landelijk, willen regelen.

Grip op de leerlijn
Didactief, september 2017
Goed zicht op de leerlijn is een must als je maatwerk wilt bieden. Het Anna Lyceum in Nieuwegein werkt daarom aan een speciale tool. 'Pas als je de ruimte in het curriculum ziet, kun je scherpe keuzes maken.'

Onderzoek in zes stappen
Didactief, juni 2017
In een tijd waarin we overspoeld worden met informatie zijn goed ontwikkelde onderzoeksvaardigheden meer dan ooit van belang. De website Onderzoek in zes stappen geeft leerlingen en docenten concrete handvatten.

Digitale geletterdheid: een doorlopende leerlijn po-vo
Van twaalf tot achttien, juni 2017
Leerlingen die foto’s en video’s van zichzelf of van anderen publiceren, zonder zich bewust te zijn van de consequenties. Moet je alles willen wat kan? En hoe kun je ICT gebruiken om kinderen te leren nadenken, organiseren, communiceren en samenwerken? In het onderwijs van de toekomst verdient digitale geletterdheid een prominente plaats. Samen met scholen ontwikkelt SLO een doorlopende leerlijn po-vo digitale geletterdheid. Er is een leerplankader met inhouden en doelen.

Persoonlijke ontwikkeling: 'Het draait niet alleen om taal en rekenen'
PrimaOnderwijs, juni 2017
Het is belangrijk dat scholen aandacht schenken aan de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen, vinden Ferre Laevers, directeur van het Expertisecentrum Ervaringsgericht Onderwijs, en Nora Steenbergen-Penterman, projectleider van het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling van SLO. ‘Leerkrachten moeten leerlingen helpen ontdekken wie ze zijn en wie ze willen worden.’

Wat doen we met talenten in kunst en cultuur?
Van twaalf tot achttien, mei 2017
Tiësto, Halina Reijn, Ali B en Maan hebben twee dingen gemeen: talent en een middelbare schoolopleiding. De schijn zou kunnen zijn dat deze twee elkaar in de weg zitten. Immers, onder biologie ligt je zangcarrière stil. Aan de andere kant: een van de belangrijkste opdrachten van het onderwijs is talentontwikkeling. SLO helpt met de leerplankundige inbedding in de onderwijspraktijk van talentontwikkeling op het gebied van kunst en cultuur.

Natuur en Techniek in 3D
Didactief, mei 2017
Sinds kort online: een kennisbasis natuurwetenschappen en technologie die voor de onderbouw de kerndoelen concretiseert en handvatten voor vakoverstijgend werken biedt. 'Reuzehandig als je zelf een vak in elkaar zet.'

Modern leerplanbeleid vraagt om samenwerking en een onderzoekende houding
Van twaalf tot achttien, april 2017
Hoe regel je een grote organisatie met een lange traditie in op de tandwielen van de nieuwe tijd? Voor die vraag staat SLO, zeker nu het leerplan en de herziening ervan zo actueel is. Het denken over modern leerplanbeleid is bij SLO in volle gang. Een gesprek met een oude reus.

Nieuw instrument meet mondelinge taalvaardigheid
PrimaOnderwijs, april 2017
Veel scholen vinden het belangrijk om doelgericht aan de mondelinge taalvaardigheid van kinderen met specifieke onderwijsbehoeften te werken. Maar hoe doe je dat? Het instrument Mondeling op Maat, dat is ontwikkeld binnen het project Passende perspectieven, helpt scholen op weg.

Op zoek naar verbinding
Didactief, april 2017
Meer luisteren naar wat er in onderwijsland leeft, meer rekening houden met de doelgroepen, maar ook wat meer bravoure. De fris aangetreden SLO-directeuren Jindra Divis en Sanne Tromp weten welke kant ze op willen. 'Wat wij bij SLO doen, moet ook in de klas merkbaar zijn.'

Docenten als buddy: samen optrekken, dat werkt!
PrimaOnderwijs, maart 2017
Maatwerk is belangrijk bij de training van docenten die gericht werken aan opbrengsten, vindt AOC Oost. Bijzonder aan hun aanpak is dat alle digitale trainingsinformatie te vinden is in de elektronische leeromgeving en dat elke docent gekoppeld is aan een buddy.

LOB: brug naar de praktijk
Didactief, maart 2017
Sinds augustus 2016 zijn loopbaanoriëntatie- en begeleiding (LOB) en het loopbaandossier een verplicht onderdeel van het vmbo-tl-curriculum. De nieuwe publicatie Aan de slag met LOB in de tl/mavo besteedt aandacht aan wat moet en wat mag.

Onderweg naar betere toetsing
Didactief, januari/februari 2017
Verantwoord toetsen is meer dan een cijfer geven na een proefwerk. Dat is de boodschap van het SLO project Toetsing en verantwoording dat scholen samenbrengt in hun zoektocht naar een betere toetsaanpak.

Met boeken de hele wereld over
Van twaalf tot achttien, januari 2017
Welk gevoel krijg je bij het lezen van het fragment? Een van de opdrachten bij een romanfragment uit Birk van Jaap Robben, een verhaal over een jongen op een klein eilandje voor de kust van Noorwegen. Over andere werelden gesproken. Om over grenzen heen te gaan, hoef je echt niet ver weg. Dat kan ook tijdens de lessen literatuur.

Curriculum als kompas voor onderwijsontwikkeling
PrimaOnderwijs, januari 2017
Het onderwijs van de toekomst en curriculumvernieuwing: het onderwerp staat hoog op de agenda’s van onderwijsorganisaties en politici. Scholen en leraren hoeven echter niet te wachten op de uitkomst van alle discussies. Integendeel, lerarenteams die regelmatig het curriculumgesprek met elkaar voeren, houden elkaar en het profiel van de school scherp. De nieuwe SLO-website curriculumontwerp.slo.nl biedt ondersteuning om curriculumkennis verder te ontwikkelen. Dat helpt zowel leraren als schoolleiders en lerarenopleidingen om gefundeerde keuzes te maken in dit proces.